Forma kauzatywna – jak działa konstrukcja have something done w języku angielskim?

Najprościej mówiąc, have something done (tzw. forma kauzatywna) oznacza: „sprawić, że coś zostanie zrobione przez kogoś innego”. Ty organizujesz, zlecasz, opłacasz, umawiasz wizytę. Ktoś inny wykonuje czynność.

Spójrz na zdanie:

• I had my hair cut.

Nie oznacza ono: „Obcięłam włosy” w sensie, że sama wzięłam nożyczki i zaczęłam ciąć, tylko że ktoś mi je obciął. 

Gdybyśmy chcieli powiedzieć, że sami obcięliśmy sobie włosy, musielibyśmy powiedzieć:

• I cut my hair.

Jeśli chcesz zbudować zdanie z konstrukcją have sth done, to musisz pamiętać o trzech elementach:

• have + obiekt + past participle

1. Have – forma zależna od czasu

Pierwszy element to czasownik have, który zmienia się w zależności od czasu gramatycznego. Może to być:

• have / has – w czasie Present Simple
• had – w czasie Past Simple
• will have – w czasie Future Simple
• have had – w czasie Present Perfect
• had had – w czasie Past Perfect
• will have had – w czasie Future Perfect
• am having / is having – w czasie Present Continuous
• was having – w czasie Past Continuous
• will be having – w czasie Future Continuous
• have been having – w czasie Present Perfect Continuous
• will have been having – w czasie Future Perfect Continuous

2. Obiekt, czyli to, co jest robione

Drugim elementem jest rzecz, która jest wykonywana. Na przykład:

• I had my hair cut.
• She will have the car repaired.
• They are having the house painted.

Obiekt stoi zawsze między formą have a formą czasownika w past participle.

3. Past participle – forma wykonanej czynności

Trzeci element to past participle, czyli trzecia forma czasownika (np. done, cut, repaired, painted).

Na przykład:

• have the car repaired
• have the documents signed
• have my hair cut
• have something done

Zarówno have something done, jak i get something done oznaczają, że ktoś inny wykonuje czynność za nas. Różnicą jest ton wypowiedzi.

• Have something done jest neutralne i bardziej formalne.
• Get something done brzmi swobodniej i częściej je spotkamy w mowie potocznej.

Najczęściej mylimy wykonawcę czynności, czyli przykładowo mówimy: I cut my hair, mając na myśli „Obcięłam włosy u fryzjera”. Tymczasem to zdanie oznacza, że sami obcięliśmy sobie włosy. Jeśli usługę wykonał fryzjer, potrzebna jest konstrukcja have something done: I had my hair cut.

Drugim częstym problemem jest niewłaściwa forma gramatyczna po czasowniku have. Zawsze powinno się tam znaleźć past participle, czyli trzecia forma czasownika. Problemy sprawiają też czasy złożone, głównie wtedy, gdy pojawia się podwójne had w Past Perfect, np. I had had my hair cut.

Musimy więc przede wszystkim pamiętać o schemacie konstrukcji have sth done i o znajomości poszczególnych czasów gramatycznych. Możesz wziąć jedną przykładową sytuację i przekształcać ją na różne formy gramatyczne w czasie present, past, future, perfect. Twórz dwie wersje zdania – w jednej stawiaj siebie jako wykonawcę czynności, a w drugiej kogoś innego. Porób własnoręczne fiszki, prowadź konwersacje i nie przejmuj się popełnianymi błędami.

Jeśli opanujesz konstrukcję have something done, to zyskasz dużą swobodę w opisywaniu codziennych sytuacji w czasie przeszłym, teraźniejszym i przyszłym. Naprawdę warto się jej wyuczyć, ponieważ diametralnie zmienia sposób posługiwania się angielskim. 

Wszystkiego możemy Cię nauczyć na naszych interaktywnych zajęciach online w Novakid. Pomogliśmy dotychczas setkom tysięcy uczniów na całym świecie, a pierwsza lekcja jest zupełnie darmowa, więc to idealna okazja, by przekonać się, jak działamy.

Ćwiczenie 1

Wybierz poprawną formę.

1. I ______ my hair cut yesterday.
   a) cut
   b) had
   c) have
2. She will ______ her car repaired next week.
   a) have
   b) has
   c) having
3. They are ______ the house painted at the moment.
   a) have
   b) having
   c) had