Dopełniacz saksoński w języku angielskim – co to takiego i jak tego używać?

Nazwa dopełniacz saksoński (saxon genitive) nie jest przypadkowa. Odnosi się do historii języka i do ludów germańskich, które stworzyły podwaliny dzisiejszego angielskiego.

W pierwszym tysiącleciu naszej ery tereny dzisiejszej Anglii zasiedlili Anglowie, Jutowie i Sasi. To właśnie od Sasów pochodzi określenie Saxon. Mówili oni odmianą języka germańskiego, z którego rozwinął się staroangielski.

W staroangielskim istniał rozbudowany system przypadków — podobnie jak dziś w języku polskim. Jeden z nich wyrażał przynależność i kończył się literą -es.

Na przykład:

• cyninges hus znaczyło „dom króla”
  (cyning = król, hus = house)

Z czasem końcówka -es skróciła się fonetycznie i w zapisie została jako ’s. Tak powstała współczesna konstrukcja.

Dopełniacz saksoński służy do pokazywania relacji przynależności lub związku między osobami. Najczęściej tłumaczymy go na polskie „czyj?” albo „należący do kogo?”.

• Tom’s car – samochód Toma
• Anna’s bag – torba Anny
• my sister’s friend – przyjaciółka mojej siostry
• John’s parents – rodzice Johna
• John’s and Ann’s children – dzieci Johna i dzieci Ann

Jest to po prostu rzeczownik w liczbie pojedynczej + ’s.

• the boy’s bike – rower chłopca
• the teacher’s book – książka nauczyciela
• Kate’s phone – telefon Kasi
• Micheal’s idea – pomysł Michała

Jak widzisz, szyk zdania jest tutaj odwrotny niż w języku polskim. Zawsze najpierw w zdaniu pojawia się osoba, do której przynależy określany rzeczownik.

Jak poprawnie czytać dopełniacz saksoński?

Końcówkę ’s czyta się jak /z/, /s/ lub /ɪz/, zależnie od ostatniej głoski wyrazu:

• Tom’s /z/
• Jack’s /s/
• George’s /ɪz/

Jeśli liczba mnoga kończy się na -s, dodajemy tylko apostrof:

• the girls’ room – pokój dziewczyn
• the students’ books – książki uczniów
• my parents’ car – samochód moich rodziców

Nie piszemy students’s ani girls’s.

Jeśli liczba mnoga rzeczownika tworzona jest w sposób nieregularny, to wtedy musimy po prostu dodać ’s:

• children’s toys – zabawki dzieci
• men’s clothes – ubrania mężczyzn
• women’s shoes – buty kobiet

Wyjątek od reguły

Jak to w nauce języków bywa, są od powyższych reguł pewne wyjątki. Dotyczy on sytuacji, w której mówimy, że dwie osoby posiadają coś razem. Wtedy 's dodajemy tylko do drugiego imienia:

• Tom and Anna’s house – dom Toma i Anny (jeden wspólny)

Jeśli każda osoba ma coś osobno, wówczas dodajemy 's do każdej z osób:

• Tom’s and Anna’s cars – każdy ma swój samochód

W języku angielskim przynależność można pokazać także poprzez konstrukcję z przyimkiem -of.

Konstrukcja z -of pojawia się głównie wtedy, gdy mówimy o:

• częściach rzeczy,
• cechach i właściwościach,
• pojęciach abstrakcyjnych,
• długich wyrażeniach.

Przykłady:

• the roof of the house
• the color of the wall
• the history of the city
• the car of the man I met yesterday
• the brother of the girl who won the competition

Różnica znaczeniowa (ważna!)

Czasem zmiana konstrukcji zmienia sens zdania:

• a photo of Ann
  = zdjęcie przedstawiające Ann
• Ann’s photo
  = zdjęcie należące do Ann lub zrobione przez Ann

Jak widzisz zastosowanie obu konstrukcji zależy od sytuacji. Warto zapamiętać podstawowe zasady, w czym pomoże Ci poniższa tabelka.

Wyuczenie się dopełniacza saksońskiego i konstrukcji z -of bardzo pomoże Ci w określaniu przynależności w języku angielskim. Porównaj przykłady, odpowiadaj na pytania, bierz udział w konwersacjach, ucz się z fiszek i aplikacji. Połączenie różnych trybów nauki przyspieszy proces przyswajania wiedzy. Zapraszamy też na nasze lekcje online w Novakid, dzięki którym pomogliśmy setkom tysięcy osób na całym świecie nauczyć się angielskiego w stopniu umożliwiającym swobodną komunikację. Dołącz do nas podczas darmowej lekcji próbnej i przekonaj się, że warto!

Z myślą o Tobie przygotowaliśmy krótki quiz, dzięki któremu sprawdzisz swoją wiedzę na temat dopełniacza saksońskiego.

Ćwiczenie 1

Wybierz poprawną formę.

1. This is ___ car.
   a) Tom
   b) Tom’s
   c) of Tom
2. The toys belong to the children.
   a) children’s toys
   b) childrens’ toys
   c) toys of children’s
3. The cover ___ the book is red.
   a) book’s
   b) of the book
   c) book
4. That is ___ office.
   a) my boss’
   b) my boss’s
   c) my bosses’
5. The house belongs to Kate.
   a) the house of Kate
   b) Kate’s house
   c) house Kate