İngilizce Can Can't Konu Anlatımı: Kurallar, 50 Örnek Cümle ve Test

Can, İngilizcede bir modal (yardımcı kip) fiildir; tek başına bir eylem bildirmez, ana fiile “yapabilme” anlamı katar. Türkçedeki “-ebilmek / -abilmek” ekinin karşılığıdır: swim (yüzmek) → can swim (yüzebilmek). Modal fiillerin üç altın kuralı can için de geçerlidir: hiçbir özneyle takı almaz (he can, he cans değil), kendinden sonra fiilin yalın hali gelir (can swim, can to swim veya can swimming değil) ve soru ile olumsuz yapılarında do/does yardımcı fiiline ihtiyaç duymaz.

1. Yetenek (Ability)

Bir şeyi yapabilme becerisini anlatır: I can swim. (Yüzebilirim.) / She can’t drive. (O, araba kullanamaz.)

2. İzin (Permission)

İzin istemek veya vermek için kullanılır: Can I open the window? (Pencereyi açabilir miyim?) / You can watch TV now. (Şimdi televizyon izleyebilirsin.)

3. Olasılık (Possibility)

Bir şeyin mümkün olduğunu anlatır: It can be cold in winter. (Kışın hava soğuk olabilir.)

4. Rica (Request)

Birinden bir şey istemek için kullanılır: Can you help me? (Bana yardım edebilir misin?)

• Olumlu: Özne + can + fiilin yalın hali → I can play tennis. (Tenis oynayabilirim.)
• Olumsuz: Özne + can’t (cannot) + fiilin yalın hali → She can’t come today. (O, bugün gelemez.)
• Soru: Can + özne + fiilin yalın hali? → Can you hear me? (Beni duyabiliyor musun?)
• Kısa cevaplar: Yes, I can. / No, I can’t. (Evet, yapabilirim. / Hayır, yapamam.)

Aşağıdaki tablo, can fiilinin tüm öznelerle çekimini gösterir. Dikkat edin: özne kim olursa olsun can hiç değişmez!

İster can ile ilgili cümleler ister can’t ile ilgili 50 cümle arıyor olun, doğru yerdesiniz! Türk öğrencilerin en çok ihtiyaç duyduğu şey kural değil, bol örnektir. Aşağıdaki liste üç bölümden oluşuyor: yetenek, izin ve rica/olasılık. Her cümlenin yanında Türkçe çevirisi de var.

Yetenek Bildiren Cümleler (1–20)

1. I can swim very well. (Çok iyi yüzebilirim.)
2. She can speak three languages. (O, üç dil konuşabilir.)
3. My little brother can ride a bike. (Küçük erkek kardeşim bisiklet sürebilir.)
4. Birds can fly. (Kuşlar uçabilir.)
5. I can’t play the guitar. (Gitar çalamam.)
6. He can run very fast. (O, çok hızlı koşabilir.)
7. We can solve this problem together. (Bu problemi birlikte çözebiliriz.)
8. Elephants can’t jump. (Filler zıplayamaz.)
9. My grandmother can cook delicious meals. (Babaannem lezzetli yemekler pişirebilir.)
10. I can remember all my friends’ birthdays. (Tüm arkadaşlarımın doğum günlerini hatırlayabilirim.)
11. She can’t drive a car yet. (O, henüz araba kullanamıyor.)
12. Dolphins can swim very fast. (Yunuslar çok hızlı yüzebilir.)
13. I can write with both hands. (İki elimle de yazabilirim.)
14. They can sing beautifully. (Onlar çok güzel şarkı söyleyebilir.)
15. A penguin can’t fly, but it can swim. (Penguen uçamaz ama yüzebilir.)
16. Can you play chess? (Satranç oynayabilir misin?)
17. My dad can fix almost everything. (Babam neredeyse her şeyi tamir edebilir.)
18. I can’t reach the top shelf. (En üst rafa uzanamıyorum.)
19. Our teacher can draw amazing pictures. (Öğretmenimiz harika resimler çizebilir.)
20. Can your parrot talk? (Papağanın konuşabiliyor mu?)

İzin Bildiren Cümleler (21–35)

21. Can I open the window? (Pencereyi açabilir miyim?)
22. You can watch TV after your homework. (Ödevinden sonra televizyon izleyebilirsin.)
23. Can I go out with my friends? (Arkadaşlarımla dışarı çıkabilir miyim?)
24. You can’t use your phone in class. (Sınıfta telefonunu kullanamazsın.)
25. Can we sit here? (Buraya oturabilir miyiz?)
26. You can borrow my book. (Kitabımı ödünç alabilirsin.)
27. Can I have another piece of cake? (Bir dilim daha kek alabilir miyim?)
28. Students can’t run in the corridors. (Öğrenciler koridorlarda koşamaz.)
29. Can I ask a question? (Bir soru sorabilir miyim?)
30. You can play in the garden until dinner. (Akşam yemeğine kadar bahçede oynayabilirsin.)
31. Can I turn on the lights? (Işıkları açabilir miyim?)
32. You can’t park here. (Buraya park edemezsiniz.)
33. Can we leave early today? (Bugün erken çıkabilir miyiz?)
34. You can invite your friends to the party. (Arkadaşlarını partiye davet edebilirsin.)
35. Can I try this jacket on? (Bu ceketi deneyebilir miyim?)

Rica ve Olasılık Bildiren Cümleler (36–50)

36. Can you help me with my homework? (Ödevimde bana yardım edebilir misin?)
37. Can you close the door, please? (Kapıyı kapatabilir misin, lütfen?)
38. Can you pass the salt? (Tuzu uzatabilir misin?)
39. Can you speak more slowly? (Daha yavaş konuşabilir misin?)
40. Can you call me later? (Beni daha sonra arayabilir misin?)
41. Can you show me the way to the station? (Bana istasyonun yolunu gösterebilir misin?)
42. Can you wait a minute? (Bir dakika bekleyebilir misin?)
43. It can be very cold in winter. (Kışın hava çok soğuk olabilir.)
44. It can rain in the afternoon. (Öğleden sonra yağmur yağabilir.)
45. This road can be dangerous at night. (Bu yol geceleri tehlikeli olabilir.)
46. Learning English can be great fun. (İngilizce öğrenmek çok eğlenceli olabilir.)
47. The traffic can be heavy in the morning. (Sabahları trafik yoğun olabilir.)
48. Anyone can make a mistake. (Herkes hata yapabilir.)
49. This game can be difficult at first. (Bu oyun başta zor olabilir.)
50. Waiting can be boring for children. (Beklemek çocuklar için sıkıcı olabilir.)

Could, can fiilinin geçmiş hali gibi görünür ama iki önemli görevi vardır: geçmişteki yetenekleri anlatmak ve daha kibar ricalarda bulunmak. Can could farkı tam olarak bu iki noktada ortaya çıkar. “I could run fast when I was young.” (Gençken hızlı koşabilirdim.) cümlesi geçmiş yeteneği; “Could you help me, please?” (Bana yardım edebilir miydiniz?) cümlesi ise kibar bir ricayı gösterir. Should, could ve would üçlüsünün detaylarını should, could ve would farkları yazımızda bulabilirsiniz. İşte 10 karşılaştırmalı örnek:

1. I can run fast now. / I could run fast when I was a child. (Şimdi hızlı koşabilirim. / Çocukken hızlı koşabilirdim.)
2. Can you help me? / Could you help me, please? (Bana yardım edebilir misin? / Bana yardım edebilir miydiniz, lütfen? (daha kibar))
3. She can speak English fluently now. / She could only say a few words last year. (Şimdi akıcı İngilizce konuşabiliyor. / Geçen yıl sadece birkaç kelime söyleyebiliyordu.)
4. Can I use your pen? / Could I use your pen? (Kalemini kullanabilir miyim? / Kaleminizi kullanabilir miydim? (daha kibar))
5. We can see the sea from our new house. / We could see the mountains from our old house. (Yeni evimizden denizi görebiliyoruz. / Eski evimizden dağları görebiliyorduk.)
6. He can lift heavy boxes. / He could lift even heavier boxes when he was younger. (Ağır kutuları kaldırabilir. / Gençken daha da ağır kutuları kaldırabilirdi.)
7. Can you open the window? / Could you open the window, please? (Pencereyi açabilir misin? / Pencereyi açabilir miydiniz, lütfen?)
8. I can’t find my keys. / I couldn’t find my keys yesterday. (Anahtarlarımı bulamıyorum. / Dün anahtarlarımı bulamadım.)
9. Can we meet tomorrow? / Could we meet tomorrow instead? (Yarın buluşabilir miyiz? / Onun yerine yarın buluşabilir miydik?)
10. My grandfather can still read without glasses. / He could read tiny letters years ago. (Dedem hâlâ gözlüksüz okuyabiliyor. / Yıllar önce minicik harfleri okuyabiliyordu.)

Türkçede “-ebilmek” fiile ek olarak geldiği için, İngilizcede ayrı bir kelime olan can ile cümle kurarken bazı hatalar sık görülür:

1. Can’e Takı Eklemek

• Yanlış: He cans swim.
• Doğru: He can swim. (O yüzebilir. Can, üçüncü tekil şahısta bile -s almaz.)

2. Can’den Sonra “to” Kullanmak

• Yanlış: I can to swim.
• Doğru: I can swim. (Can’den sonra fiil her zaman yalın haldedir.)

3. Soru ve Olumsuzda Do/Does Kullanmak

• Yanlış: Do you can help me? / I don’t can drive.
• Doğru: Can you help me? / I can’t drive. (Can kendi sorusunu kendisi kurar.)

Bir ipucu daha: can ile en sık kullanılan see, hear, remember, understand gibi fiiller aynı zamanda durum fiilleridir ve -ing takısı almaz. Bu fiillerin ayrıntılarını İngilizce durum fiilleri (stative verbs) konu anlatımı yazımızda, cümlelerinize “always, sometimes, never” gibi zarflar eklemeyi ise İngilizce sıklık zarfları konu anlatımı rehberimizde bulabilirsiniz.

Öğrendiklerinizi test etme zamanı! Cevaplar yazının sonundaki cevap anahtarında.

Alıştırma 1: Boşluk Doldurma (can / can’t / could / couldn’t)

1. I ______ swim when I was four years old.
2. A fish ______ walk.
3. ______ you help me, please? (kibar)
4. Birds ______ fly.
5. He was ill, so he ______ come to the party yesterday.
6. My mom ______ speak French very well.
7. I’m sorry, I ______ hear you. The music is too loud.
8. When my dad was young, he ______ run ten kilometers.
9. Penguins ______ fly, but they ______ swim.
10. ______ I open the window? It’s hot in here.
11. She ______ ride a horse; she is afraid of horses.
12. We ______ see the stars clearly last night.
13. You ______ park here; it’s forbidden.
14. ______ you pass me the bread, please?
15. This is amazing! I ______ believe my eyes!

Alıştırma 2: Cümleleri Soru Haline Getirin

1. You can swim.
2. She can play the piano.
3. They can come tomorrow.
4. He can speak English.
5. We can sit here.
6. Your brother can ride a bike.
7. I can borrow your pen.
8. The baby can walk.
9. You can help me.
10. She can join us.

Alıştırma 3: Hata Düzeltme

1. He cans play football.
2. I can to swim.
3. Do you can help me?
4. She can sings very well.
5. I don’t can drive.
6. Can he speaks English?
7. We can swimming in summer.
8. My sister can played the violin.
9. You can not to go out.
10. Cans I ask a question?

Mini Quiz: Can Can’t Bilginizi Test Edin

1. Hangi cümle doğrudur?

A) He cans swim.

B) He can swims.

C) He can swim.

D) He can to swim.

2. “Can” fiilinin olumsuz hali hangisidir?

A) can no

B) can’t

C) don’t can

D) no can

3. İzin istemek için hangi cümle kullanılır?

A) Can I open the window?

B) I open can the window?

C) Open I can the window?

D) The window can I open?

4. “I ______ run fast when I was young.” boşluğa hangisi gelmelidir?

A) can

B) can’t

C) could

D) am

5. Hangisi daha kibar bir ricadır?

A) Help me!

B) Can you help?

C) Could you help me, please?

D) You help me now.

6. “Balıklar yüzebilir.” cümlesinin İngilizcesi hangisidir?

A) Fish can swimming.

B) Fish can swim.

C) Fish cans swim.

D) Fish can to swim.

7. Hangi soru cümlesi doğrudur?

A) Do you can play chess?

B) You can play chess?

C) Can you play chess?

D) Can you to play chess?

8. “Can she drive?” sorusunun kısa cevabı hangisidir?

A) Yes, she can.

B) Yes, she cans.

C) Yes, she could.

D) Yes, she does.

9. Hangi cümlede “can” olasılık anlamında kullanılmıştır?

A) It can be very cold in winter.

B) I can swim.

C) Can I sit here?

D) Can you pass the salt?

10. Hangi cümle yanlıştır?

A) I can’t hear you.

B) She can dance.

C) They can to sing.

D) Can we go home?

“I can speak English!” cümlesini çocuğunuzun özgüvenle söylediğini hayal edin. Uzman eğitmenlerin bire bir online İngilizce dersleri verdiği Novakid’de çocuklar, can gibi temel yapıları oyunlar ve gerçek diyaloglar içinde doğal olarak öğrenir. İlk deneme dersini ücretsiz alarak çocuğunuzun neler yapabileceğini bugün keşfedin!