Çocuğunuzun kıskançlıkla başa çıkmasına nasıl yardım edebilirsiniz?

Yukarıda bahsettiğimiz gibi kıskanmak küçük yaşlarda hayatımıza giren bir duygudur, ilk karşılaşıldığında ne olduğu genellikle anlaşılmaz ve utanç duygusuna yol açar. Ancak bu süreç sağlıklı bir seviyede kaldığı sürece herkesin geçtiği ve yaşanması bizi daha donanımlı bireyler kılacak bir süreçtir. Peki bu sürecin sağlıklı olup olmadığına nasıl karar verilir?

Bir çocuğun arkadaşının ondan daha iyi bir boyama setine sahip olması ve bundan ortaya çıkan imrenme duygusu okulda sıklıkla karşılaşılan bir senaryodur. Çocuk yalnızca o boyama setine kendinin de sahip olmasını ister. Ya da bir çocuk başka bir çocuğun aldığı notu kıskanır çünkü sınava o notu almayı hedefleyerek çalışmıştır. Bu kıskançlığı daha çok “imrenme” olarak tanımlayabiliriz ve çocuğun dünyadaki yerini keşfederken akranlarını ayna olarak kullanılmasından kaynaklandığı için büyüyüp gelişmenin doğal bir parçasıdır.

İmrenmenin büyüyüp negatif bir duyguya büründüğü nokta ise çocuğun hislerinden kötü etkilenmeye başlaması ve yanlış davranışlarla dışavurmasıdır. Bu yanlış davranışlar başka bir çocukla dalga geçmek, agresifleşmek, ilgi çekecek davranışlarda bulunmak şeklinde kendini gösterebilir. Bu davranışlarla başa çıkabilmek için öncelikle neden ortaya çıktığını iyice anlamamız gerekiyor.

Çocuklarda kıskançlık belirtileri çeşitli sebeplerden dolayı ortaya çıkabilir. Bu sebepler üzerinde durur ve farkındalık geliştirirsek durumun daha fazla büyümeden önüne geçebiliriz. Öyleyse gelin bu sebeplere birlikte bakalım.

Sosyal medya

Artık hayatlarımızda yer edinmiş sosyal medya hakkında duyduklarımız son zamanlarda olumludan çok olumsuzdur. Herkesin hayatının en iyi yönlerini dünyayla paylaştığı sosyal medya platformlarında yalnızca çocuklar değil yetişkinler de imrenme gibi duygular hissedip olumsuz duygular içine girebilir.

Ancak çocuklar için bu durum daha kritiktir. Sosyal medyayı bir yetişkinle aynı yetkinlikte kullanamayan çocuklar bu platformlarda gördükleri pürüzsüz hayatları örnek olarak kullanarak kendilerini eksik hissetmelerine yol açabilirler. Yapılan araştırmalara göre kontrolsüz sosyal medya erişimine sahip çocuklar depresyon ve anksiyete gibi rahatsızlıklara daha yatkındır. Bu durumun önüne geçmek için çocukların sosyal medyaya veli kontrolünde sınırlı sürede erişim sağlayabilmeleri daha sağlıklı olacaktır.

Yeni bir kardeş

Özellikle küçük çocuklarda sıklıkla görülen bir kıskanma sebebi de aileye yeni bir kardeşin katılmasıdır. Çocuğunuz özellikle en büyük çocuksa ve evde ebeveynlerin ilgisinin nihai odağı olmasına alışmışsa bu duruma dikkat etmek gerekir. Bir bebek doğal olarak anne babanın sonsuz ilgisine muhtaçtır, küçük yaşlardaki bir çocuk kıskançlığın getirdiği negatif duygularla bu ihtiyaçları sağlıklı bir şekilde görmekte zorlanabilir.

İlgi eşitsizliği

İlgi eşitsizliği var olsa da olmasa da çocuklar başka bir çocuğa daha fazla ilgi verildiğini hissederse kıskanma duygusu ortaya çıkabilir. Bu ebeveynlerin diğer kardeşlere daha fazla ilgi göstermesi gibi ev içinde gerçekleşebileceği gibi öğretmenin favori öğrencisi olması veya varmışçasına davranması gibi sınıf içinde de yaşanabilir. Çocukların nerede nasıl hissedeceğini her zaman doğru tahmin etmek zordur, ebeveynler ve öğretmenlerin istemese de bir çocuğun kıskançlık duygusunu tetikleyebileceklerini bilmekte fayda var.

Akranlarla kıyaslama yapmak

Yalnızca okulda veya evde değil tüm sosyal durumlarda yetişkinlerin yaptığı en büyük hatalardan biri bir çocuğu diğer çocuklarla kıyaslamaktır. Kıyaslama her ne kadar çocuğun harekete geçmesini ve daha başarılı olabileceğini hatırlamasını sağlamak gibi olumlu amaçlarla yapılsa da bir çocuk bunu anlamakta zorlanacaktır. Bunun yerine kıyaslandığı çocuğa imrenmesi ve hatta kıskanması bu kıyaslamanın daha muhtemel bir sonucudur.

Çocuğunuzun kıskançlık hissettiğini ve bunu yanlış davranışlarla dışavurduğunu fark ettiyseniz yapabileceğiniz şeylerin temelinde çocuğunuzla sağlıklı bir iletişime sahip olmanız yatıyor.

Çocuğunuzla yumuşak bir şekilde konuşarak hissettiği duygu üzerinde düşünmesine ve neden böyle hissettiğini fark etmesine yardımcı olabilirsiniz. Kıskanmak kelimesinden kaçmamak ve bu kelimeyi negatif bağlamlarından kurtarıp nötrleştirmek çocuğun kendini kabul etmesi için yer açar. “Böyle hissetmen çok normal,” gibi destekleyici sözler ona mutlaka yardım edecektir. “Neden böyle hissediyorsun?” gibi sorular ile devam ederek ve ona ve hislerine anlayışlı bir yaklaşım göstererek çocuğunuzu sorunun kaynağına yönlendirebilirsiniz.

Bu konuşmada çocuğunuza öğretebileceğiniz önemli becerilerden biri hissi hissederken yakalamak ve isimlendirmektir. Çocuğunuza bir daha böyle hissettiğinde birkaç saniyeliğine durabileceğini söyleyebilirsiniz, bu başta zor olsa da denedikçe başarılı olmaya başlayacaktır. Daha sonra ondan hissi olduğu gibi, yumuşatmadan adlandırmasını söylemelisiniz, böylece birini kıskandığı an neden böyle hissettiğini çok daha kolay anlayacaktır.

Eğer sosyal medyadan kaynaklanan bir kıskanma durumu söz konusuysa çocuğunuza sosyal medyanın reklamlarla dolu, gerçeği olduğu gibi yansıtmayan bir dünyayı yansıttığını öğretmek etkili olur. Bu şekilde sosyal medyayı daha sağlıklı bir şekilde kullanabilir.

Elbette ebeveynlerin yaklaşımı her zaman yeterli olmayabilir. Çocuğunuzun durumunda gelişme görmüyorsanız profesyonel destek almaktan çekinmeyin, çocuğunuz bir profesyonele duygularını daha çok açabilir.

Sonuç olarak çocuklarda kıskançlık sorununun önünü kesmek için çocukları birbirleriyle kıyaslamamaya dikkat etmeliyiz, en etkili çözümlerden biri bu olacaktır. Aynı şekilde cezalandırmalar çocuğunuz için yalnızca daha kötü olacaktır, çünkü duygularıyla başa çıkmayı öğrenmediği sürece benzer problemler yaşaması olasıdır. 

Çocuğunuzun İngilizce öğrenmesini istiyor ama bunu en iyi başaracak yeri seçmekte zorlanıyor musunuz? 2017’den beri 4-12 yaşları arasındaki çocuklara Avrupa’daki en iyi çevrimiçi eğitimi veren Novakid çocuğunuzun İngilizceyi severek öğrenmesi için burada! Şimdi çocuğunuzun Novakid serüvenini başlatın ve deneyimli öğretmenlerle İngilizceye ilk adımı atmasını sağlayın.

Kaynakça

The Impact of Social Media on Social Comparison and Envy in Teenagers: The Moderating Role of the Parent Comparing Children and In-group Competition among Friends | Journal of Child and Family Studies | Springer Nature Link