Strona bierna w czasach perfect – o co w niej chodzi i dlaczego warto ją znać?

Strona bierna w języku angielskim to taki sposób budowania zdania, w którym najważniejszy staje się rezultat działania, a nie wykonawca czynności.

Dla porównania najpierw spójrz na stronę czynną, czyli active voice.

• The chef has prepared the meal. (Kucharz przygotował posiłek.)

Jak widzisz, podmiot (kucharz) wykonuje jakieś działanie, czyli w tym wypadku przygotowuje posiłek.

W stronie biernej powiemy zaś tak:

• The meal has been prepared. (Posiłek został przygotowany.)

W tym zdaniu podmiotem jest posiłek. Jest on znacznie ważniejszy od wykonawcy czynności, który w tym przypadku może zostać całkowicie pominięty. Oczywiście, możemy takie zdanie uzupełnić, dodając wykonawcę na końcu zdania:

• The meal has been prepared by the chef. (Posiłek został przygotowany przez kucharza.)

W stronie biernej zamieniamy miejscami podmiot i dopełnienie ze zdania w stronie czynnej. Do tego dochodzi forma czasownika z to be oraz III forma czasownika, czyli past participle.

Struktura zdania wygląda zwykle tak:

• podmiot + to be + past participle

Strona bierna bardzo często występuje też z czasownikami modalnymi, takimi jak can, must, should, may, will. Takie zdanie budujemy wtedy w ten sposób:

• podmiot + czasownik modalny + be + past participle

The meal can be prepared in 10 minutes. (Posiłek może zostać przygotowany w 10 minut.)

Kiedy używamy strony biernej?

Strona bierna pojawia się bardzo często, gdy wykonawcy czynności są: 

• nieznani, 
• nieistotni,
• oczywiści (znamy ich z kontekstu)

Użyjemy jej też, gdy skupiamy się wyłącznie na rezultacie jakiejś czynności. 

W czasie Present Perfect mówi się o czynnościach, które mają związek z teraźniejszością: ich skutek jest widoczny teraz, doświadczenie jest ważne teraz albo czynność właśnie się zakończyła. Jeśli chcemy to przerobić na stronę bierną, to nacisk będzie padać na to, co zostało zrobione i jaki jest tego efekt, a nie na wykonawcę czynności.

Jak powstaje strona bierna w czasie Present Perfect?

Stronę bierną z czasem Present Perfect budujemy tak:

• podmiot + have/has + been + past participle

Spójrz na przykłady:

• The meal has been prepared. (Posiłek został przygotowany.)
• Three books have been written by the artist. (Trzy książki zostały napisane przez artystę.)
• The party has been planned. (Przyjęcie zostało zaplanowane.)
• The children have been invited. (Dzieci zostały zaproszone.)
• The homework has been done. (Praca domowa została zrobiona.)

Porównanie ze stroną czynną

Strona czynna:

• The chef has prepared the meal. (Kucharz przygotował posiłek.)

Strona bierna w Present Perfect:

• The meal has been prepared. (Posiłek został przygotowany.)

Czas Past Perfect służy do mówienia o czymś, co wydarzyło się wcześniej niż inne wydarzenie w przeszłości. Stronę bierną utworzymy wtedy, gdy chcemy podkreślić, że dana czynność została wykonana przed inną czynnością lub określonym czasem w przeszłości, a wykonawca czynności jest nieznany lub nieważny. Działa to dokładnie w ten sam sposób, co w Present Perfect, ale tutaj przenosimy się w przeszłość.

Jak powstaje passive voice w Past Perfect?

W Past Perfect stronę bierną budujemy w ten sposób;

• podmiot + had + been + past participle

Spójrz na przykłady:

• The meal had been prepared before the guests arrived. (Posiłek był już przygotowany, zanim goście przybyli.)
• The book had been written before the author became famous. (Książka była napisana, zanim autor stał się sławny.)
• The project had been finished before the deadline. (Projekt był ukończony przed terminem.)
• The window had been broken before we got home. (Okno było stłuczone, zanim wróciliśmy do domu.)

Porównanie ze stroną czynną

Strona czynna:

• The chef had prepared the meal. (Kucharz przygotował posiłek.)

Strona bierna w Past Perfect:

• The meal had been prepared. (Posiłek był przygotowany.)

Czas Future Perfect służy do mówienia o czynnościach, które będą już zakończone przed określonym momentem w przyszłości. Gdy pojawia się tu strona bierna, uwaga skupia się na tym, co będzie zrobione, a nie na tym, kto to zrobi.

Budowa strony biernej w Future Perfect

Schemat jest taki sam dla wszystkich osób:

• podmiot + will have been + past participle

Spójrzmy na przykłady:

• The hotel will have been renovated by the end of the year. (Hotel zostanie już wyremontowany przed końcem roku.)
• Our meals will have been cooked before we get there. (Nasze posiłki będą już ugotowane, zanim tam dotrzemy.)
• The report will have been written by tomorrow.
  (Raport będzie już napisany do jutra.)
• The project will have been finished by June.
  (Projekt będzie już ukończony do czerwca.)

Porównanie ze stroną czynną

Strona czynna:

• They will have completed the project by June. (Oni ukończą projekt do czerwca.)

Strona bierna:

• The project will have been completed by June. (Projekt będzie ukończony do czerwca.)

Najczęstszym błędem jest pomijanie słowa been oraz błędna odmiana trzeciej formy czasownika. W czasach perfect strona bierna wymaga konsekwentnie III formy czasownika. Często pojawia się również mieszanie czasów. Ktoś zaczyna zdanie w Present Perfect, a kończy Past Simple albo Future Simple.

Aby uniknąć tego typu pomyłek, konieczne jest wyuczenie się schematów budowy zdań w stronie biernej charakterystycznej dla każdego z czasów Perfect. Poza tym niezbędna jest praktyka. Im więcej mówisz lub piszesz w stronie biernej, tym więcej zapamiętujesz.

Strona bierna to żywa część języka. W języku angielskim pojawia się w wiadomościach, artykułach, mailach, instrukcjach, raportach i codziennych rozmowach. Gdy ją opanujesz we wszystkich czasach, w których występuje, to wniesiesz swój angielski na zupełnie inny poziom biegłości.

Ucz się strony biernej, łącząc różne techniki nauczania. Czytaj książki i wychwytuj stronę bierną, ćwicz na przykładach zmianę formy czynnej na bierną, baw się aplikacjami, grami, uczestnicz w konwersacjach i wplataj stronę bierną do codziennych rozmów. A jeśli potrzebujesz konkretnego wsparcia, sprawdź nasze kursy językowe w Novakid – pomożemy Ci opanować angielski od podstaw. Pierwsza lekcja jest darmowa, więc nic nie tracisz.

Przed Tobą krótki quiz sprawdzający wiedzę. Sprawdź, co już potrafisz ze strony biernej w czasach perfect.

Ćwiczenie 1

Wybierz poprawne zdanie w stronie biernej (Present Perfect).

1. The book ___ written.
   A) has
   B) has been
   C) had been
   D) will be
2. The project has been ___ .
   A) finish
   B) finished
   C) finishing
   D) finishes
3. The meal ___ been prepared.
   A) has
   B) have
   C) is
   D) was
4. The email has been ___ .
   A) send
   B) sent
   C) sending
   D) sends
5. The car has been ___ .
   A) repair
   B) repaired
   C) repairing
   D) repairs