Intermediate – jaki to poziom angielskiego?

Określenie intermediate English odnosi się do średnio zaawansowanej znajomości języka. W skali CEFR odpowiada przede wszystkim poziomom B1 i B2, na których uczeń potrafi już samodzielnie poradzić sobie w większości sytuacji komunikacyjnych związanych ze szkołą, podróżami, zainteresowaniami czy codziennymi rozmowami.

CEFR, czyli Common European Framework of Reference for Languages, to międzynarodowy standard służący do określania poziomów znajomości języka angielskiego i innych języków obcych. Wyróżnia sześć poziomów: A1, A2, B1, B2, C1 i C2, które opisują kolejne stopnie biegłości językowej w zakresie mówienia, słuchania, czytania i pisania.

Na poziomie intermediate uczeń potrafi już nie tylko opowiedzieć o sobie czy swoich zainteresowaniach, ale także opisać wydarzenie, uzasadnić decyzję, przedstawić opinię i rozwinąć ją o dodatkowe informacje. Coraz lepiej radzi sobie również z rozumieniem częściej używanych zwrotów i potocznych wyrażeń, choć nie oznacza to jeszcze, że bez trudności poradzi sobie w każdej sytuacji.

Może na przykład powiedzieć:

• I didn’t like the film very much because the story was too predictable. (Film nie bardzo mi się podobał, ponieważ historia była zbyt przewidywalna).
• Last summer we went to Italy and visited three different cities. My favourite was Rome. (Zeszłego lata pojechaliśmy do Włoch i odwiedziliśmy trzy różne miasta. Najbardziej podobał mi się Rzym).
• I’d like to learn how to play the guitar because I really enjoy music. (Chciałbym/Chciałabym nauczyć się grać na gitarze, ponieważ bardzo lubię muzykę). 

Określenie „intermediate” jest dość szerokie. Dlatego osoba, która dopiero osiągnęła B1, może posługiwać się angielskim inaczej niż uczeń zbliżający się do poziomu B2.

Na poziomie B1 uczeń potrafi zrozumieć najważniejsze informacje dotyczącej znanych mu tematów, poradzić sobie w większości typowych sytuacji podczas podróży, opowiedzieć o swoich doświadczeniach oraz krótko uzasadnić opinię lub plan.

Na poziomie B2, czyli często upper intermediate, potrafi bardziej szczegółowo przedstawiać swoje stanowisko, rozumie bardziej złożone teksty i rozmowy, aktywnie uczestniczy w dyskusji oraz podaje argumenty. Może również rozmawiać na tematy, które wykraczają poza jego bezpośrednie doświadczenia.

B1 daje więc sporą samodzielność w codziennej komunikacji. Na B2 uczeń dysponuje już większym zasobem słownictwa i struktur gramatycznych, dzięki czemu może dokładniej wyrazić to, co chce powiedzieć.

Zakres umiejętności zależy od tego, czy uczeń znajduje się bliżej B1, czy B2. Może, na przykład, bardzo dobrze czytać po angielsku, a jednocześnie potrzebować więcej czasu na sformułowanie wypowiedzi ustnej. Poszczególne sprawności językowe nie zawsze rozwijają się w jednakowym tempie.

Najczęściej uczeń na poziomie intermediate potrafi:

• rozmawiać o szkole, rodzinie, podróżach, zainteresowaniach i planach;
• opisywać wydarzenia oraz własne doświadczenia;
• przedstawiać opinię i krótko ją uzasadniać;
• rozumieć główny sens rozmów prowadzonych w standardowym angielskim;
• czytać krótkie teksty dotyczące znanych tematów;
• pisać spójne wypowiedzi, np. wiadomości, opisy i krótkie historie;
• korzystać z szerszego zasobu słów i zwrotów niż na poziomie początkującym;
• stosować różne czasy oraz bardziej rozbudowane struktury gramatyczne;
• prowadzić rozmowę bez wcześniejszego przygotowania, szczególnie na dobrze znany temat.

Na B1 uczeń może opowiedzieć o ostatnim wyjeździe na przykład tak:

• We went to Greece last year and stayed there for a week. (W zeszłym roku pojechaliśmy do Grecji i zostaliśmy tam przez tydzień).
• The weather was really hot, so we spent a lot of time at the beach. (Było naprawdę gorąco, dlatego spędzaliśmy dużo czasu na plaży).
• I liked the food, especially the desserts. (Podobało mi się jedzenie, zwłaszcza desery).

Na B2 ta sama wypowiedź może zawierać więcej szczegółów i bardziej złożone zależności:

• Although it was extremely hot, we managed to visit several historical places. (Chociaż było bardzo gorąco, udało nam się odwiedzić kilka miejsc historycznych).
• What I enjoyed most was trying local food because many dishes were completely new to me. (Najbardziej podobało mi się próbowanie lokalnego jedzenia, ponieważ wielu dań wcześniej w ogóle nie znałem/nie znałam).
• If I went there again, I would probably choose a different month because July was a little too hot for sightseeing. (Gdybym pojechał/pojechała tam ponownie, prawdopodobnie wybrałbym/wybrałabym inny miesiąc, ponieważ lipiec był trochę zbyt gorący na zwiedzanie).

Podsumujmy najważnijesze informacje w tabelce.

Określenia beginner, intermediate i advanced są często stosowane przez szkoły językowe i autorów materiałów edukacyjnych. CEFR korzysta z dokładniejszego podziału na A1, A2, B1, B2, C1 i C2.

W dużym uproszczeniu można przedstawić te poziomy tak:

• beginner – A1–A2: uczeń zna podstawowe konstrukcje i porozumiewa się przede wszystkim w sytuacjach dotyczących znanych mu spraw;
• intermediate – B1–B2: potrafi prowadzić dłuższe rozmowy, opisywać doświadczenia, przedstawiać opinie i korzystać z szerszego zasobu gramatyki oraz słownictwa;
• advanced – C1–C2: rozumie złożone wypowiedzi i bardzo sprawnie dopasowuje sposób mówienia lub pisania do sytuacji i rozmówcy.

Na poziomie beginner dziecko może powiedzieć:

• I like this book. It is funny. (Lubię tę książkę. Jest zabawna).

Na intermediate może tę samą opinię dokładniej uzasadnić:

• I like this book because the characters are funny and the story is quite surprising. (Lubię tę książkę, ponieważ bohaterowie są zabawni, a historia jest dość zaskakująca).

Na poziomie zaawansowanym uczeń potrafi również odnieść się do stylu autora, sposobu prowadzenia fabuły, zachowania bohaterów czy własnych oczekiwań wobec książki. Wyższy poziom nie oznacza więc konieczności budowania dłuższych zdań, ale daje więcej możliwości precyzyjnego wyrażania myśli.

Poziom średnio zaawansowany bywa wymagający, ponieważ kolejne postępy są mniej zauważalne niż na początku nauki języka angielskiego. Uczeń zna już wiele potrzebnych konstrukcji i słów, ale nadal spotyka takie, których nie zna albo których nie potrafi jeszcze swobodnie zastosować podczas rozmowy.

Zbyt mały zasób słownictwa

Uczeń może bez większego problemu opowiedzieć, co się wydarzyło, ale trudniej mu dokładnie opisać emocje, zachowanie albo własną opinię. Często wraca wtedy do tych samych słów, np. good, bad, nice czy interesting.

Można stopniowo poznawać dokładniejsze określenia:

• zamiast very good – excellent, impressive, enjoyable;
• zamiast very tired – exhausted;
• zamiast interesting – fascinating, engaging, surprising.

Nie ma tutaj potrzeby zapamiętywania długich list synonimów. Lepiej poznać kilka nowych słów wraz z przykładowymi zdaniami i od razu wykorzystać je podczas rozmowy albo pisania. Dobrze zwracać również uwagę na często używane wyrażenia i typowe połączenia wyrazowe.

Błędy gramatyczne

Na poziomie intermediate uczeń zna już kilka czasów i bardziej rozbudowane konstrukcje, ale nie zawsze stosuje je poprawnie podczas spontanicznej wypowiedzi. Może na przykład mylić Past Simple z Present Perfect albo używać niewłaściwej formy w pierwszym okresie warunkowym.

Przykładowe błędy to:

• I have seen him yesterday.
• If I will have time, I will call you.

Poprawne wersje brzmią:

• I saw him yesterday. (Widziałem/Widziałam go wczoraj).
• If I have time, I will call you. (Jeśli będę mieć czas, zadzwonię).

Na tym poziomie dobrze łączyć ćwiczenia gramatyczne z mówieniem i pisaniem. Uczeń może bez problemu zaznaczyć właściwą odpowiedź w zadaniu, a mimo to pomylić tę samą konstrukcję podczas rozmowy. Dlatego nowe zagadnienia gramatyczne powinny pojawiać się także podczas rozmów z drugim człowiekiem.

Obawa przed mówieniem

Uczeń na poziomie intermediate zwykle lepiej niż początkujący zauważa własne błędy. Może przez to częściej zatrzymywać się przed odpowiedzią, ponieważ próbuje jednocześnie kontrolować słownictwo, wymowę i gramatykę.

Z pomocą przychodzą luźne rozmowy, w których nie dbamy o to, jakie błędy popełniamy. Po prostu opowiadamy, mówiąc to, co ślina na język przyniesie, a dopiero po wszystkim, nauczyciel omawia z nami błędy. Przerywanie wypowiedzi może pogłębiać barierę językową i lęk przed oceną.

Trudność ze zrozumieniem osób biegle mówiących po angielsku

Uczeń może dobrze rozumieć materiały edukacyjne, a jednocześnie mieć trudność ze zrozumieniem filmu albo dynamicznie prowadzonej rozmowy. Na poziomie intermediate trzeba bowiem stopniowo oswajać się z różnymi akcentami i szybszą wymową.

Dalsza nauka nie polega na poznaniu jednego nowego zagadnienia gramatycznego. Trzeba jednocześnie pracować nad słownictwem, słuchaniem, mówieniem, czytaniem i pisaniem. Duże znaczenie ma również regularny kontakt z angielskim z różnych źródeł.

1. Rozwijaj odpowiedzi

Jeżeli uczeń odpowiada:

• I like basketball. (Lubię koszykówkę).

można zachęcić go, aby rozbudować swoją wypowiedź o przyczynę i cel:

• I like basketball because it’s fast and exciting. I usually play twice a week with my friends. (Lubię koszykówkę, ponieważ jest dynamiczna i emocjonująca. Zwykle gram dwa razy w tygodniu z przyjaciółmi).

2. Poszerzaj aktywne słownictwo

Zamiast próbować zapamiętać kilkadziesiąt nowych słów naraz, lepiej przyjrzeć się wyrażeniom, których uczeń używa bardzo często, i znaleźć dla nich kilka alternatyw.

Na przykład zamiast powtarzać I think można ćwiczyć:

• In my opinion… (Moim zdaniem…).
• I believe that… (Uważam, że…).
• From my point of view… (Z mojego punktu widzenia…).
• It seems to me that… (Wydaje mi się, że…).

3. Słuchaj angielskiego z różnych źródeł

Na poziomie intermediate można stopniowo sięgać po materiały, które nie zostały przygotowane wyłącznie dla osób uczących się języka. Dobrze sprawdzą się krótkie wywiady, filmy, podcasty czy materiały popularnonaukowe związane z zainteresowaniami dziecka.

Po wysłuchaniu nagrania można odpowiedzieć na kilka pytań:

• Jaki był główny temat?
• Jakie trzy informacje udało się zapamiętać?
• Jaką opinię przedstawił mówiący?
• Których fragmentów nie udało się zrozumieć?
• Czy znaczenia któregoś nieznanego słowa dało się domyślić z kontekstu?

4. Ćwicz mówienie bez wcześniejszego przygotowania

Im więcej umiemy, tym bardziej powinniśmy stawiać na swobodę językową. Odpowiedzi powinny więc przychodzić niemal automatycznie. W tym celu dobrze jest korzystać z pytań otwartych.

Możesz wykorzystać różne tematy:

• Should students have homework every day? (Czy uczniowie powinni codziennie dostawać pracę domową?).
• Is it better to live in a city or in the countryside? (Czy lepiej mieszkać w mieście, czy na wsi?).
• What makes a good friend? (Jakie cechy ma dobry przyjaciel?).
• Would you rather travel to the past or the future? Why? (Wolałbyś/Wolałabyś przenieść się w przeszłość czy w przyszłość? Dlaczego?).

Skup się na przedstawieniu swojego stanowiska i argumentacji. Jeśli nie znasz jakiegoś słowa, znajdź alternatywne, a dopiero po wszystkim sięgnij po słownik i dodaj nowe słówka/zwroty do swojej listy.

5. Wracaj do błędów, które się powtarzają

Jeśli jakiś błąd pojawia się regularnie, staraj się jak najczęściej do niego wracać. Znajdź poprawną formę, układaj z nią własne zdania, wplataj ją w rozmowy, w teksty pisane.

Poniższe pytania nie zastąpią testu poziomującego, ale mogą pomóc ocenić, czy uczeń ma już wiele umiejętności charakterystycznych dla poziomu średnio zaawansowanego.

Odpowiedz „tak” lub „jeszcze nie”:

• Czy potrafisz przez kilka minut opowiadać po angielsku o swoim hobby, szkole albo ostatnim wyjeździe?
• Czy potrafisz wyjaśnić, dlaczego coś Ci się podoba albo nie podoba?
• Czy rozumiesz główny sens wyraźnie prowadzonych rozmów na znane Ci tematy?
• Czy potrafisz opisać wydarzenie z przeszłości, używając kilku połączonych zdań?
• Czy umiesz napisać krótką wiadomość, opis lub opowiadanie bez tłumaczenia każdego zdania z polskiego?
• Czy podczas rozmowy potrafisz opisać daną rzecz innymi słowami, jeśli nie znasz potrzebnego wyrazu?

Jeśli większość odpowiedzi brzmi „tak”, prawdopodobnie masz już wiele umiejętności charakterystycznych dla poziomu intermediate. Dokładniejsze określenie poziomu wymaga jednak sprawdzenia kilku różnych sprawności, dlatego pomocny będzie test poziomujący uwzględniający nie tylko gramatykę i słownictwo, ale również rozumienie ze słuchu, czytanie, mówienie i pisanie.

Program Novakid jest zgodny z CEFR. Na kolejnych poziomach dzieci uczą się prowadzić coraz dłuższe rozmowy, wyrażać własne opinie, opowiadać o wydarzeniach oraz stosować bardziej rozbudowane struktury gramatyczne.

Na poziomie intermediate uczeń potrzebuje przede wszystkim okazji do samodzielnego używania poznanych wcześniej słów i konstrukcji. Podczas zajęć z nauczycielem może ćwiczyć rozwijanie odpowiedzi, zadawanie dodatkowych pytań oraz pracować nad błędami, które najczęściej pojawiają się w jego wypowiedziach.

Chcesz sprawdzić poziom języka angielskiego swojego dziecka i dobrać zajęcia do jego obecnych umiejętności? Zapisz je na bezpłatną lekcję próbną Novakid.