Scrolltop arrow icon
Najlepsza promocja🎁 1 miesiąc BEZPŁATNYCH konwersacji grupowych.
Od lekcji online z native speakerami dzieli Cię jedno kliknięcie

Dlaczego dzieci kłamią, czy to normalne? Wszystko, co rodzice powinni wiedzieć

Spis treści
  1. W jakim wieku dzieci zaczynają kłamać?
  2. Jak reagować na kłamstwa dziecka?
  3. Co robić, gdy dziecko kłamie?
  4. Czy możemy oduczyć dzieci kłamania?

Wielu dorosłych zastanawia się, dlaczego dzieci kłamią i co wtedy robić. Odpowiedź na to pytanie wymaga dobrego, czasem wręcz detektywistycznego rozpoznania przyczyn kłamstwa i funkcji, jaką może ona pełnić w życiu dziecka oraz w konkretnej sytuacji.

Dlaczego dzieci kłamią? 

Zwykle dzieci i nastolatki kłamią, żeby zadbać o jakąś ważną dla siebie sprawę i sięgają po tę strategię albo świadomie (w obawie przed konsekwencją prawdy) albo mniej świadomie. 

W tej drugiej sytuacji często są przedszkolaki, które przed 5 rokiem życia mogą mieć rozwojową trudność z odróżnieniem tego, co jest fantazją od tego, co jest realnością. 

W jakim wieku dzieci zaczynają kłamać?

Dzieci zaczynają kłamać stosunkowo wcześnie w życiu, zazwyczaj w wieku około 2-3 lat. Jednak na tym etapie kłamstwa są zwykle proste i łatwe do zidentyfikowania.

Czasem kłamstwa przedszkolaków są efektem uczenia się i poznawania różnych zjawisk na poziomie umysłowym, np. tego, czym są i jak działają zasady i co może się stać, kiedy będziemy je naruszać albo zmieniać. Kłamstwo ma wówczas charakter eksperymentu.

Częstą przyczyną kłamstw, obserwowaną już u przedszkolaków i rozwijającą się w kolejnych latach, jest chęć zadbania o rozmaite potrzeby. Czasem będzie to potrzeba autonomii, w ramach której dzieci mówią, że coś już umieją, tylko po to, żeby uczyć się według własnego planu. 

Czasem potrzeba prywatności, kiedy zdawkowo albo mijając się z prawdą odpowiadają na pytania typu “co było na obiad?” albo “z kim tam byłeś?”. Innym razem może to być potrzeba relacji, w której wydaje nam się, że dzieci kłamią w żywe oczy przeciwko nam, podczas gdy one nie chcą ryzykować, że coś się między nami popsuje albo że stracimy do nich zaufanie.

Bywa też tak, że dzieci i nastolatki kłamią, bo boją się powiedzieć prawdę i chcą uniknąć konsekwencji ze strony dorosłych. Zdarza im się wówczas nie tylko budować opowieść z danej sytuacji na nowo, ale też przerzucać winę na inną osobę, fabrykować domowe dowody, kłamać dla potencjalnych korzyści, np. towarzyskich albo materialnych.

Jak reagować na kłamstwa dziecka?

Zanim zaczniemy zastanawiać się, jak oduczyć dziecko kłamać, warto przyjrzeć się temu, co robimy na co dzień, żeby wspierać mówienie prawdy i budować z dzieckiem relację opartą na zaufaniu

Poza spędzaniem czasu, rozmowami i wspólnymi aktywnościami, zaufanie dzieci wobec dorosłych buduje każda sytuacja, w której dzieci mogą liczyć na nasze wsparcie, kiedy im trudno, ale też każda, w której dajemy im szansę do realizacji wyzwań na miarę ich aktualnych możliwości.

Co robić, gdy dziecko kłamie?

Tym, co pomaga na gorąco, kiedy zauważymy, że dziecko albo nastolatek kłamie, będzie zrobienie kroku wstecz i wyjście z pozycji sędziego na rzecz pozycji ciekawości. 

Jeśli dziecko przyznało się do kłamstwa, dobrze podkreślić, że to ważne, że mówi i że jest bezpieczne, że chcemy je usłyszeć i poszukać rozwiązania. Czasem pomocne będzie zadanie pytania “Opowiesz mi, jak to pamiętasz?” zamiast oskarżeń, wypytywania, etykietowania i wyroków. 

Lot w przyszłość, w której martwimy się “co z dziecka wyrośnie” warto zastąpić działaniem “tu i teraz” i gotowością do usłyszenia dziecka. Uwzględniając treść danego kłamstwa, potencjalne konsekwencje, a także wiek dziecka, możemy po wysłuchaniu przejść do rozwiązań. 

Przedszkolakowi warto jest podpowiedzieć scenariusz i pomóc mu naprawić szkodę, jeśli taka zaistniała, np. “Zabrałeś to autko, bo Ci się spodobało. Chcę, żeby wróciło do Asi, pójdziemy je oddać, będę przy Tobie”. 

Dziecko w wieku szkolnym i nastolatka możemy już zapytać “Jak chcesz to naprawić? Czy mogę Ci jakoś pomóc?”. Jeśli kłamstwo dotyczy też nas, dorosłych, dobrze jest dać znać, że to było dla nas trudne i że zachowanie dziecka (nie dziecko, ale jego zachowanie) nas zezłościło albo zasmuciło. 

Takie komunikaty warto budować wychodząc od troski “Zależy mi, żebyśmy się dogadywali”, a nie od władzy i straszenia.

Czy możemy oduczyć dzieci kłamania?

Na koniec, chcąc oduczyć dziecko i nastolatka kłamania, warto przyjrzeć się sobie i temu, co na co dzień modelujemy w swoich postawach i zachowaniu. Jak często sami kłamiemy, czasem niewinnie? Ile razy zapraszamy do tego dziecko mówiąc np. “jak babcia będzie pytać, to w niedzielę masz mecz”? A ile razy zdarza nam się pokazać, na swoim przykładzie, jak można po sobie i swoim kłamstwie zrobić porządek i oczyścić sytuację? – Anita Janeczek-Romanowska, psycholog dziecięcy, Ośrodek Bliskie Miejsce w Warszawie. 

Podsumowując, kłamstwa dzieci są częścią ich rozwoju i pojawiają się już we wczesnym dzieciństwie. Warto zrozumieć, że kłamstwa dziecięce mogą mieć różne motywacje i konteksty.

Najważniejsze jest budowanie z dzieckiem relacji opartej na zaufaniu poprzez wspólne spędzanie czasu, rozmowy i wsparcie w trudnych sytuacjach. Reagując na kłamstwo dziecka, warto wyjść z pozycji oskarżyciela i zastanowić się, co skłoniło dziecko do kłamstwa oraz jak można pomóc mu naprawić sytuację.

Oduczenie dziecka kłamania wymaga również od nas, dorosłych, refleksji nad własnymi postawami i zachowaniami. To, co modelujemy w codziennym życiu, może mieć wpływ na zachowanie naszych dzieci. Budowanie uczciwości i zaufania powinno być procesem, w którym wszyscy uczestniczymy. 

Czy podobał Ci się ten artykuł?

4/5
X share icon
Wybierzmy nauczyciela na bezpłatną lekcję próbną Twojego dziecka!
  • Video Preview
  • Video Preview
  • Video Preview
Redactor's choice

Wrzesień to jeden z najtrudniejszych miesięcy w roku dla naszej pociechy. Wraz z początkiem jesieni nieubłaganie kończy się czas wakacyjnej beztroski i całodziennych zabaw, a zaczynają się obowiązki i nowe wyzwania. Początek nowego roku szkolnego to wyzwanie nie tylko dla dzieci, ale również dla rodziców. Aby nasza pociecha chętnie uczęszczała na zajęcia i przynosiła z lekcji same dobre oceny, my rodzice musimy również dać z siebie 100%. Jednak nie zawsze jest tak, że mimo naszego zaangażowania, dziecko odnosi same sukcesy. Maluchy podobnie jak my dorośli miewają słabsze chwile, wątpią w siebie i zwyczajnie bywa, że jakaś sytuacja je przerasta. Wówczas w szkole pojawiają się słabe oceny, a dziecko ogarniają negatywne emocje. Dowiedz się jak wspierać dziecko podczas nauki w szkole i jak prawidłowo reagować na słabsze oceny. Poznaj przyczyny niepowodzeń dziecka w nauce i sprawdź jakich błędów unikać, aby jeszcze bardziej nie zniechęcić pociechy do edukacji. Pamiętaj, że słabe oceny w szkole to nie powód do karania dziecka! Zawsze najważniejsze jest znalezienie prawdziwej, czasami głęboko ukrytej przyczyny problemu. Czytaj dalej i dowiedz się więcej na ten temat!

You might also like

Czy warto uczyć małe dzieci języków obcych? Tak! Dowiedz się, dlaczego wczesna nauka wspiera rozwój dziecka i jak uczynić ją przyjemną dzięki sprawdzonym metodom.Nauczyciele języków obcych są ze sobą zgodni, że im wcześniej rozpocznie się naukę danego języka tym łatwiej jest go dobrze opanować. Dzięki wczesnemu rozpoczęciu nauki języka angielskiego przez dzieci, w dorosłym życiu pociechy będą potrafiły sprawniej posługiwać się tym językiem obcym i osiągną większy sukces w życiu. Nie należy się przy tym bać, że nauka angielskiego od najmłodszych lat będzie oznaczała zabieranie dziecku dzieciństwa i zmuszanie go do ślęczenia nad książkami, w celu zdobycia nowej wiedzy. Istnieje cały szereg przyjemnych możliwości nauki języka angielskiego lub każdego innego języka obcego przez małe dzieci. Dowiedz się kiedy warto rozpocząć naukę drugiego języka przez dziecko oraz jak skutecznie uczyć języka obcego, aby było to dla pociechy przyjemne i pożyteczne!

Pojawienie się w rodzinie nowego dzidziusia, to poważny krok w życiu nie tylko dla samych rodziców, ale przede wszystkim dla już szczęśliwie żyjącego malca. O ile dla samych rodziców oczekiwanie na pojawienie się drugiego dziecka to ogromna radość, o tyle dla starszego dziecka, narodziny rodzeństwa mogą wywołać uczucia takie jak zagrożenie, niepewność czy smutek. W czasie oczekiwania na pojawienie się nowego członka rodziny, warto postawić na rozmowę o rodzinie, o roli każdego z członków rodziny oraz o naszych wspólnych oczekiwaniach i obawach. Zadbaj również o to, aby poświęcić starszemu dziecku odpowiednio dużo czasu i nie zapominać o nim ani na chwilę, aby nie poczuło się zagrożone. Dowiedz się więcej na temat tego, czy i jak można przygotować dziecko do pojawienia się w rodzinie rodzeństwa i co zrobić, aby zapewnić wszystkim członkom rodziny odpowiedni komfort i dużo miłości. Poznaj sprawdzone sposoby na to, jak mieszkać w pełnej zgodzie pod jednym dachem.

Wybierz język
Down arrow icon
Argentina Brazil Chile Colombia Czech Republic Denmark Finland France Germany Global English Global العربية Greece Hungary Indonesia Israel Italy Japan Malaysia Netherlands Norway Poland Portugal Romania Russia Slovakia South Korea Spain Sweden Turkey
Dzięki ciasteczkom stajemy się dla Ciebie bardziej funkcjonalni

My i nasi partnerzy używamy plików cookie i podobnych technologii w celu poprawy komfortu użytkowania, personalizacji treści i reklam oraz analizy naszego ruchu na platformie. Klikając "Akceptuj wszystko", wyrażasz zgodę na wykorzystywanie Twoich danych osobowych i plików cookie do personalizacji reklam, w tym do udostępniania ich Google. Aby uzyskać więcej informacji, przeczytaj naszą Politykę prywatności i Prywatność i warunki Google.

Możesz spersonalizować swoje wybory, klikając "Ustawienia plików cookie".

Zarządzaj plikami cookie

Więcej informacji o tym, czym są pliki cookie i jak z nimi pracujemy, znajdziesz w naszych Polityka plików cookie i Polityka prywatności

Mamy coś dla Ciebie

Jesteś tutaj, bo chcesz nauczyć się angielskiego?

Mamy nadzieję, że ten artykuł okaże się pomocny!
Masz dzieci?

Jesteś tutaj, bo chcesz, aby Twoje dziecko nauczyło się angielskiego?

Marzysz, aby lekcje angielskiego były łatwe i przyjemne?
Spróbuj za darmo!

Novakid App

Spraw, by Twoje dziecko polubiło naukę angielskiego dzięki naszej aplikacji! Bezpłatna aplikacja Novakid: 15 minut dziennie, ogromne postępy

Dowiedz się więcej

Wybierz powód, dla którego ten artykuł cię zaciekawił:

Novakid App

Bezpłatna aplikacja Novakid: 50 słów lub więcej w tydzień! Niech czas przed ekranem stanie się okazją do nauki angielskiego

Dowiedz się więcej

Marzysz, aby lekcje angielskiego były łatwe i przyjemne?
Spróbuj za darmo!

Oceń ten artykuł

4/5

Umów bezpłatną lekcję próbną – bez karty płatniczej

SKORZYSTAJ Z OFERTY
Novakid App

Stwórz mocne fundamenty angielskiego dla przyszłego sukcesu swojego dziecka! Bezpłatna aplikacja Novakid: Pobierz za darmo

Dowiedz się więcej
Mamy coś dla Ciebie

Jesteś tutaj, bo chcesz nauczyć się angielskiego?

Mamy nadzieję, że ten artykuł okaże się pomocny!
Masz dzieci?

Jesteś tutaj, bo chcesz, aby Twoje dziecko nauczyło się angielskiego?

Marzysz, aby lekcje angielskiego były łatwe i przyjemne?
Spróbuj za darmo!

Novakid App

Spraw, by Twoje dziecko polubiło naukę angielskiego dzięki naszej aplikacji! Bezpłatna aplikacja Novakid: 15 minut dziennie, ogromne postępy

Dowiedz się więcej

Wybierz powód, dla którego ten artykuł cię zaciekawił:

Novakid App

Bezpłatna aplikacja Novakid: 50 słów lub więcej w tydzień! Niech czas przed ekranem stanie się okazją do nauki angielskiego

Dowiedz się więcej

Marzysz, aby lekcje angielskiego były łatwe i przyjemne?
Spróbuj za darmo!

Oceń ten artykuł

4/5

Umów bezpłatną lekcję próbną – bez karty płatniczej

SKORZYSTAJ Z OFERTY
Novakid App

Stwórz mocne fundamenty angielskiego dla przyszłego sukcesu swojego dziecka! Bezpłatna aplikacja Novakid: Pobierz za darmo

Dowiedz się więcej
Stwórzmy spersonalizowany plan nauki języka angielskiego dla Twojego dziecka!
Co Twoje dziecko lubi najbardziej?
W jakiej dziedzinie angielski ma pomóc Twojemu dziecku?
Czy wiesz, że...?
Lekcje języka angielskiego nie tylko rozwijają umiejętności językowe, ale także poprawiają zdolności poznawcze dzieci, wspierają ich postępy w nauce i kładą podwaliny pod przyszłe sukcesy.
Uzyskaj osobisty plan nauki języka angielskiego dla swojego dziecka
Spokojnie!
Możesz zarezerwować bezpłatną lekcję angielskiego dla swojego dziecka w dowolnym momencie.
Umów bezpłatną lekcję próbną