Najlepsza promocja🎁 1 miesiąc BEZPŁATNYCH konwersacji grupowych.

Od lekcji online z native speakerami dzieli Cię jedno kliknięcie

Zapisz się teraz

NovakidBlogJak wyjaśnić dzieckuJak wyjaśnić dziecku czym jest elektryczność i skąd bierze się prąd? Proste eksperymenty

Jak wyjaśnić dziecku 6 min

Jak wyjaśnić dziecku czym jest elektryczność i skąd bierze się prąd? Proste eksperymenty

Klaudia Malesińska

Redaktor treści

Zobacz więcej

Jak wyjaśnić dziecku czym jest elektryczność i skąd bierze się prąd? Proste eksperymenty

Spis treści

Co to jest elektryczność?
Skąd się bierze elektryczność?
Czy prąd jest bezpieczny?
Jak możemy oszczędzać elektryczność?
4 bezpieczne eksperymenty z elektrycznością dla dzieci

Elektryczność to niewidzialna siła, którą spotykamy na co dzień i choć może wydawać się skomplikowana, można ją łatwo wytłumaczyć. Najlepsze metody, żeby wyjaśnić dziecku elektryczność, to zabawne, bezpieczne i praktyczne eksperymenty. Znajdziesz je na końcu tego artykułu.

W najprostszych słowach, prąd to ruch maleńkich cząsteczek zwanych elektronami, które płyną w przewodach, podobnie jak woda w rurach, z tym że są niewidzialne dla ludzkiego oka.

Aby prąd mógł płynąć, potrzebne jest źródło energii, takie jak elektrownia. To właśnie z takich miejsc pochodzi prąd, którego używamy codziennie w domach. Elektryczność sprawia, że nasze lampy świecą, komputery działają, a telefony się ładują. Bez niej nasze życie wyglądałoby zupełnie inaczej.

Codziennie korzystamy z prądu, nawet nie zastanawiając się, skąd się bierze – a warto to zrozumieć, bo to podstawowa część naszego nowoczesnego świata. W tym artykule wspólnymi siłami spróbujemy wytłumaczyć dziecku, czym jest prąd i skąd bierze się prąd.

Co to jest elektryczność?

Elektryczność to ruch bardzo małych cząsteczek, zwanych elektronami. Można to porównać do niewidzialnej rzeki płynącej w przewodach, którą poruszają te cząsteczki. Kiedy elektronów płynie dużo i kiedy płyną one szybko, to mamy wtedy przepływ prądu, który zasila różne urządzenia, jak lampy, komputery, lodówka czy pralka.

Chociaż nie możemy zobaczyć elektronów gołym okiem, możemy zobaczyć efekty elektryczności. Na przykład, kiedy włączasz światło w pokoju, to właśnie prąd powoduje, że żarówka zaczyna świecić.

Bezpiecznym sposobem, żeby zobaczyć elektryczność na własne oczy, jest obserwacja baterii podłączonej do małej żarówki – kiedy bateria działa, prąd płynie przez przewody i sprawia, że żarówka świeci.

Skąd się bierze elektryczność?

Elektryczność, której używamy na co dzień, pochodzi z elektrowni. Elektrownie to duże zakłady, które produkują prąd w różny sposób, wykorzystując różne źródła energii. Niektóre elektrownie spalają węgiel, aby wytworzyć energię, inne korzystają z wiatru, wody lub nawet promieni słonecznych. Te naturalne zasoby mogą pomóc w produkcji prądu bez potrzeby spalania paliw, co jest korzystniejsze dla naszego środowiska.

Elektrownie wiatrowe używają ogromnych wiatraków. Kiedy wiatr dmucha, łopaty wiatraka się kręcą, a ruch ten zamienia się w energię elektryczną. Podobnie elektrownie wodne wykorzystują siłę płynącej wody, która porusza specjalne turbiny, aby wytworzyć prąd. Są też elektrownie słoneczne, które używają paneli, aby pochłaniać energię ze słońca i zamieniać ją w elektryczność.

Takie źródła energii są nazywane odnawialnymi, ponieważ nigdy się nie kończą. W przeciwieństwie do węgla, który jest zasobem wyczerpywalnym i przy jego spalaniu wydzielają się zanieczyszczenia, odnawialne źródła energii są czystsze i bezpieczniejsze dla ludzi i naszej planety.

Kiedy elektryczność zostaje wyprodukowana w elektrowni, musi zostać dostarczona do naszych domów i budynków. W tym celu używa się specjalnych linii energetycznych, które można zobaczyć w miastach i na wsiach – to te wysokie słupy z przewodami, które często widzimy przy drodze lub na polach.

Prąd płynie tymi liniami aż do naszych domów. Wtedy, gdy potrzebujemy prądu, na przykład do włączenia światła lub naładowania telefonu, wystarczy podłączyć wtyczkę do gniazdka. W ten sposób prąd, który powstał w elektrowni, trafia do naszych urządzeń w domu, i umożliwia nam korzystanie z nich na co dzień.

Czym jest prąd elektryczny? (wyjaśnienie dla starszych dzieci)

Prąd elektryczny to w rzeczywistości przepływ malutkich cząsteczek zwanych elektronami przez przewodnik, na przykład przewód elektryczny. Można go porównać do przepływu wody w rzece, z tą różnicą, że zamiast kropli wody, w przewodniku płyną elektrony.

Elektrony są bardzo małymi, ujemnie naładowanymi cząstkami, które poruszają się pod wpływem różnicy potencjałów, czyli napięcia. Napięcie to siła, która popycha elektrony, podobnie jak grawitacja popycha wodę w dół strumienia.

Prąd może być stały (DC – prąd stały), kiedy elektrony płyną w jednym kierunku, lub zmienny (AC – prąd zmienny), kiedy kierunek przepływu elektronów zmienia się wielokrotnie na sekundę. W naszych domach używamy głównie prądu zmiennego, który jest dostarczany przez sieć energetyczną.

Siła, z jaką elektrony płyną przez przewodnik, zależy od dwóch rzeczy: napięcia (V) i oporu (R) przewodnika. Opór to przeszkody, które napotykają elektrony w przewodniku. Prąd mierzymy w amperach (A), napięcie w woltach (V), a opór w omach (Ω).

Prawo Ohma, które mówi, że napięcie jest równe prądowi pomnożonemu przez opór (V = I * R), pomaga nam zrozumieć, jak te trzy wielkości są ze sobą powiązane.

Prąd elektryczny to podstawa działania większości urządzeń, które znamy. Gdy elektrony płyną przez obwody elektryczne, zasilają nasze żarówki, komputery, telewizory i wiele innych urządzeń, zamieniając energię elektryczną na światło, dźwięk lub ruch.

Czy prąd jest bezpieczny?

Elektryczność jest bardzo przydatna – dzięki niej możemy korzystać z wielu urządzeń, takich jak lampy, telewizory czy komputery. Jednak prąd może być niebezpieczny, jeśli nie używamy go prawidłowo. Dlatego tak ważne jest, aby znać zasady bezpieczeństwa i stosować się do nich na co dzień.

Oto 5 najważniejszych zasad dotyczących bezpieczeństwa związanego z prądem:

Nigdy nie wkładaj niczego do gniazdka, poza wtyczką – prąd może szybko przepłynąć przez przedmiot, który włożysz do gniazdka, co grozi porażeniem.
Nie baw się kablami ani wtyczkami – mogą być uszkodzone, a dotknięcie ich może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji.
Nie dotykaj urządzeń elektrycznych mokrymi rękami – woda przewodzi prąd, co może prowadzić do wypadku.
Zawsze proś dorosłych o pomoc, jeśli coś jest nie tak z prądem – np. kiedy przewód jest uszkodzony lub urządzenie nie działa.
Unikaj przeciążania gniazdek wieloma urządzeniami naraz – może to spowodować przegrzanie i wypadek.

W domach mamy bezpieczniki i specjalne zabezpieczenia, które chronią nas przed wypadkami związanymi z prądem. Jeśli dojdzie do przeciążenia lub zwarcia, bezpiecznik automatycznie odcina prąd, aby zapobiec uszkodzeniu urządzeń lub pożarowi. Jednak nawet z tymi zabezpieczeniami zawsze należy uważać i przestrzegać zasad bezpieczeństwa, aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji.

Aby zabezpieczyć zwłaszcza najmłodsze dzieci przed niebezpieczeństwem związanym z prądem w domu, warto zainstalować specjalne zaślepki na gniazdka, które uniemożliwiają wkładanie do nich nieodpowiednich przedmiotów.

Ważne jest również, aby wszystkie kable i przewody były dobrze ukryte lub zabezpieczone, aby dzieci nie mogły się nimi bawić. Urządzenia elektryczne, takie jak czajniki czy grzejniki, należy trzymać poza zasięgiem maluchów. Warto także nauczyć dzieci, jak postępować bezpiecznie z prądem, i przypominać im o zasadach, takich jak nie dotykanie kabli czy wtyczek mokrymi rękami.

Chłopiec zastanawia się czym jest prąd - ilustracja

Jak możemy oszczędzać elektryczność?

Oszczędzanie energii elektrycznej jest bardzo ważne, ponieważ planeta, na której żyjemy, jest jedna, a ludzi na niej jest bardzo wielu. Każdy z nas powinien mieć możliwość korzystania z prądu, zwłaszcza że wiele energii wciąż pozyskiwana jest z nieodnawialnych zasobów, takich jak węgiel czy gaz, które kiedyś się wyczerpią.

Oszczędzanie prądu to nie tylko sposób na ochronę środowiska, ale też na sprawiedliwe dzielenie się zasobami naszej planety. Dzieci również mogą w tym pomóc, wprowadzając w życie proste zasady, które sprawią, że w domu zużyjemy mniej energii. Oto 3 proste sposoby, jak oszczędzać prąd na co dzień:

Wyłączanie światła, gdy nie jest potrzebne – kiedy wychodzisz z pokoju, pamiętaj o zgaszeniu światła. To mała czynność, która naprawdę może zmniejszyć zużycie energii.
Nie zostawianie urządzeń w trybie czuwania – telewizory, komputery i inne sprzęty często działają w trybie czuwania, kiedy ich nie używamy. Lepiej jest je całkowicie wyłączać, aby nie zużywały niepotrzebnie prądu.
Korzystanie z energooszczędnych urządzeń – kiedy w domu kupujemy nowe sprzęty, warto wybierać te, które mają oznaczenie energooszczędności (klasa A++). Zużywają one mniej prądu, co pomaga oszczędzać energię i zmniejsza rachunki.

Oszczędzanie energii to nasza wspólna odpowiedzialność, która pomaga chronić środowisko i zapewnić lepszą przyszłość dla nas wszystkich.

4 bezpieczne eksperymenty z elektrycznością dla dzieci

Żeby lepiej poznać prąd w praktyce, możemy przeprowadzić z dziećmi proste, bezpieczne eksperymenty. Dzięki nim najmłodsi zobaczą elektryczność na własne oczy i zrozumieją, jak działa w codziennym życiu. Oto 4 eksperymenty, które można łatwo wykonać w domu:

1. Generujemy prąd z ziemniaka

Potrzebne rzeczy: 1 ziemniak, 2 metalowe gwoździe (miedziany i cynkowy), 2 przewody z krokodylkami, mała żarówka LED.

Wbij dwa gwoździe w ziemniaka, zachowując odległość między nimi.
Przymocuj jeden przewód do miedzianego gwoździa, a drugi do cynkowego.
Drugi koniec przewodów podłącz do żarówki LED.
Ziemniak działa jak mini-bateria, dzięki której żarówka powinna zacząć świecić.

2. Robimy baterię elektryczną z cytryny

Potrzebne rzeczy: 1 cytryna, 1 miedziana moneta lub gwoźdź, 1 cynkowy gwoźdź, 2 przewody z krokodylkami, Mała żarówka LED.

Wbij cynkowy gwoźdź i miedzianą monetę w cytrynę.
Połącz przewody z krokodylkami do monety i gwoździa.
Podłącz drugi koniec przewodów do żarówki.
Cytryna wytworzy prąd, który sprawi, że żarówka zacznie świecić.

3. Uruchamiamy wentylator komputerowy baterią

Potrzebne rzeczy: Mały wentylator komputerowy, bateria 9V, 2 przewody z krokodylkami.

Podłącz jeden przewód do jednego końca wentylatora, a drugi do drugiego.
Drugi koniec przewodów połącz z biegunami baterii.
Wentylator powinien zacząć się obracać, co pokazuje, jak prąd z baterii napędza urządzenia elektryczne.

4. Sprawdzamy, czy ołówek przewodzi prąd

Potrzebne rzeczy: Ołówek (najlepiej miękki, np. 2B), 2 przewody z krokodylkami, bateria 9V, mała żarówka LED.

Mocno naostrz ołówek, aby odsłonić grafit.
Podłącz przewody do obu końców grafitu.
Drugi koniec przewodów połącz z żarówką i baterią.
Jeśli prąd przepłynie przez ołówek, żarówka zacznie świecić, co pokazuje, że grafit przewodzi prąd.

Każdy z tych eksperymentów jest prosty do wykonania i w pełni bezpieczny pod nadzorem dorosłych. Pomogą one zrozumieć, jak działa prąd i jakie materiały mogą go przewodzić.

O elektryczności i odnawialnych źródłach energii można uczyć się także po angielsku! W Novakid, na lekcjach online z nauczycielem native speakerem, dzieci mają okazję poznawać różnorodne tematy w sposób naturalny, rozwijając jednocześnie swoje umiejętności językowe.

Dzięki bezpiecznemu środowisku nauki, mali uczniowie nie tylko doskonalą swój angielski w praktyce, ale także mogą lepiej zrozumieć, jak prąd z elektrowni dociera do gniazdka w ich domu i zasila ich komputer podczas lekcji. Zajęcia w Novakid to doskonały sposób, aby przez naukę języka obudzić ciekawość świata! Co ważne, pierwsza lekcja próbna jest darmowa, więc warto spróbować i zobaczyć, jak najmłodsi mogą uczyć się w nowoczesny i ciekawy sposób. Warto też skorzystać z najlepszej aplikacji do nauki angielskiego dla dzieci i przekonać się, że doświadczenie z elektrycznością i mobilnością to fascynująca przygoda.

Czy artykuł był pomocny?