Zobacz, jaka szkoła językowa będzie najlepsza dla Twojego dziecka. Dowiedz się, czym się kierować, aby wybrać tę najlepszą metodę nauki języka obcego.
Czasowniki przechodnie i nieprzechodnie – jasne wyjaśnienie krok po kroku
- Czym są czasowniki przechodnie?
- Czym są czasowniki nieprzechodnie?
- Czasowniki zarówno przechodnie, jak i nieprzechodnie
- Czasowniki przechodnie i nieprzechodnie – tabelka
- Najczęściej popełniane błędy
- Ćwiczenia z czasowników przechodnich i nieprzechodnich
- To, czy mamy do czynienia z czasownikiem przechodnim czy nieprzechodnim, zależy od tego, czy w zdaniu pojawia się dopełnienie bliższe.
- Stworzenie strony biernej jest możliwe tylko z czasownikami przechodnimi.
- Niektóre czasowniki mogą być zarówno przechodnie, jak i nieprzechodnie. Wszystko zależy od sensu wypowiedzi.
„Zrozumienie różnicy między czasownikami przechodnimi a nieprzechodnimi to fundament poprawnej składni angielskiej. Musisz to rozróżniać, ponieważ tylko czasowniki przechodnie pozwalają na tworzenie strony biernej.” – mówi Ali Sullivan, nauczycielka w Novakid.
Czasowniki przechodnie i nieprzechodnie to dwa podstawowe typy czasownika, które różnią się tym, czy potrzebują dopełnienia. Najprościej mówiąc: jedne wymagają dopełnienia, inne nie. Jeśli po czasowniku musi pojawić się odpowiedź na pytanie „co?” albo „kogo?”, mamy do czynienia z czasownikiem przechodnim. Jeśli zdanie jest kompletne bez niego, no to mamy tzw. czasownik nieprzechodni.
Czym są czasowniki przechodnie?
Czasowniki przechodnie (transitive verbs) to takie czasowniki, które wymagają dopełnienia bliższego. Oznacza to, że sama informacja o czynności nie wystarczy – trzeba jeszcze powiedzieć, na co ta czynność jest skierowana.
- Spójrzmy na proste zdanie: He wrote.
Od razu pojawia się pytanie: napisał co? List? Wiadomość? Raport? Brakuje istotnej części informacji. Zdanie „He wrote” jest niepełne, jeśli nie wynika z kontekstu, co zostało napisane. Dlatego mówimy:
- He wrote a letter.
- He wrote something important.
W obu przykładach po czasowniku pojawia się dopełnienie bliższe.
Strona czynna i strona bierna
Tylko czasowniki przechodnie mogą występować w stronie biernej.
- Strona czynna: The man opened the window.
- Strona bierna: The window was opened by the man.
Widzisz, co się stało? Dopełnienie bliższe w stronie czynnej staje się w zdaniu podmiotem w stronie biernej. Dzieje się tak tylko dlatego, że czasownik jest przechodni. Gdyby nie było obiektu, nie mielibyśmy czego „przenieść” na pozycję podmiotu. Dlatego też tak ważna jest znajomość budowy zdania w angielskim.
10 najczęstszych czasowników przechodnich
Poniżej znajdziesz 10 najczęstszych przykładów czasowników przechodnich.
- make
- take
- bring
- buy
- write
- know
- need
- love
- send
- hold
Czym są czasowniki nieprzechodnie?
Czasowniki nieprzechodnie (intransitive verbs) to takie czasowniki, które nie wymagają dopełnienia, aby zdanie było kompletne i sensowne.
Jeśli mówimy:
- She laughed.
- The volcano erupted.
- They waited.
- The child slept.
to każde z tych zdań jest pełne i zrozumiałe. Warto zapamiętać, że czasowniki nieprzechodnie występują wyłącznie w stronie czynnej. Nie tworzą strony biernej.
10 najczęstszych czasowników nieprzechodnich
Poniżej znajdziesz 10 najczęściej spotykanych czasowników nieprzechodnich:
- arrive
- happen
- sleep
- go
- come
- fall
- die
- exist
- wait
- sit
Czasowniki zarówno przechodnie, jak i nieprzechodnie
Niektóre czasowniki mogą być zarówno przechodnie, jak i nieprzechodnie. Wszystko zależeć będzie od konstrukcji zdania i sensu wypowiedzi.
| Czasownik | Użycie nieprzechodnie (bez dopełnienia) | Użycie przechodnie (z dopełnieniem) |
| change | The weather changed. He changed a lot. |
She changed her clothes. They changed the plan. |
| stop | The car stopped. He stopped suddenly. |
The police stopped the car. She stopped the music. |
| open | The door opened. The shop opens at nine. |
She opened the door. He opened the window. |
| grow | The child grew quickly. Prices grow every year. |
They grow vegetables. She grows flowers. |
| run | He runs every morning. The river runs through the valley. |
She runs a company. He runs a business. |
| start | The movie started. The engine started. |
She started a new job. They started the project. |
| close | The shop closed early. His eyes closed. |
She closed the door. He closed the window. |
| break | The glass broke. The machine broke. |
He broke the glass. She broke the silence. |
| move | Don’t move. The train moved slowly. |
She moved the chair. They moved the table. |
| drop | The temperature dropped. His voice dropped. |
She dropped the cup. He dropped the keys. |
| increase | Prices increased. Costs increased last year. |
They increased the price. She increased the volume. |
| improve | His English improved. The situation improved. |
She improved her English. They improved the system. |
| sink | The boat sank. The sun sank below the horizon. |
He sank the boat. They sank the ship. |
| wake | I woke early. She woke suddenly. |
He woke me at six. The noise woke the baby. |
| turn | The leaves turned yellow. The milk turned sour. |
She turned the page. He turned the key. |
Czasowniki przechodnie i nieprzechodnie – tabelka
Poniżej jeszcze znajdziesz podsumowanie wszystkich najważniejszych informacji o czasownikach przechodnich i nieprzechodnich.
| Kategoria | Czasowniki nieprzechodnie | Czasowniki przechodnie |
| Czy w zdaniu występuje dopełnienie bliższe? | Nie występuje. | Występuje. |
| Czy konstrukcja wymaga dopełnienia? | Nie wymaga. Zdanie jest kompletne bez niego. | Wymaga. Bez niego zdanie jest niepełne. |
| Czy występuje w stronie biernej? | Nie występuje. | Występuje. |
| Przykłady czasowników | arrive, happen, sleep, fall, exist, go, wait, lie, occur | write, bring, buy, love, need, know, make, take, send, hold |
| Przykładowe zdania | They arrived late. The baby slept. Something happened. The glass fell. She waited outside. |
She wrote a report. He brought the package. I bought a car. They need help. She made dinner. |
Najczęściej popełniane błędy
Najczęstszym błędem jest automatyczne dodawanie dopełnienia do każdego zdania. Wówczas powstają błędne zdania, takie jak: He arrived the station albo Something was happened.
Czasowniki, jak arrive, happen, occur, exist świetnie radzą sobie bez dopełnienia, a jeśli pojawia się dodatkowa informacja, to jest ona wprowadzana przyimkiem. Wtedy powiemy np.: to arrive at the station, happen to someone, depend on something.
Drugim błędem jest pomijanie dopełnienia tam, gdzie jest ono konieczne. Oczywiście podczas rozmowy wiele można wywnioskować z kontekstu, ale generalnie czasowniki, takie jak write, bring, make, take, need zazwyczaj wymagają jakiegoś doprecyzowania.
Sporo problemów sprawiają też czasowniki, które mogą być przechodnie i nieprzechodnie zarazem. Na przykład grow może oznaczać „rosnąć” (bez dopełnienia) albo „uprawiać coś” (z dopełnieniem). Podobnie stop może znaczyć „zatrzymać się” albo „zatrzymać coś”.
W zrozumieniu tych wszystkich zależności pomóc Ci może po prostu praktyka. Im więcej mówisz, ćwiczysz, słuchasz, piszesz – tym więcej zapamiętujesz. Świetnym rozwiązaniem są wszelkiego rodzaju konwersacje w języku angielskim, takie jak te, które prowadzimy w Novakid.
Przetestuj nasz sposób nauczania podczas darmowej lekcji próbnej i przekonaj się, jak prosta i przyjemna może być nauka angielskiego.
Ćwiczenia z czasowników przechodnich i nieprzechodnich
Ćwiczenie 1
Wskaż zdanie z czasownikiem nieprzechodnim.
- a) She wrote a letter.
b) The baby slept.
c) He took the keys. - a) They built a house.
b) The glass broke.
c) She made dinner. - a) I know the answer.
b) The movie started.
c) He bought a car.
Odpowiedzi:
- b
- b
- b
Ćwiczenie 2
Wskaż zdanie z czasownikiem przechodnim.
- a) The child cried.
b) She sent a message.
c) They arrived late. - a) The sun disappeared.
b) He opened the window.
c) The car stopped. - a) She loves music.
b) The baby slept.
c) Something happened.
Odpowiedzi:
- b
- b
- a
Ćwiczenie 3
Zdecyduj, czy czasownik w zdaniu jest użyty przechodnio czy nieprzechodnio.
1. The temperature dropped.
a) Przechodnio
b) Nieprzechodnio
2. She changed the plan.
a) Przechodnio
b) Nieprzechodnio
3. The shop closed at six.
a) Przechodnio
b) Nieprzechodnio
4. They built a house.
a) Przechodnio
b) Nieprzechodnio
5. The baby cried loudly.
a) Przechodnio
b) Nieprzechodnio
Odpowiedzi:
- b
- a
- b
- a
- b
Questions and answers
Zadaj pytanie „co?” lub „kogo?” po czasowniku. Jeśli możesz wskazać dopełnienie, konstrukcja jest przechodnia.
Czasownik przechodni mówi o czynności kierowanej do osoby lub rzeczy, dlatego uzupełniamy go dopełnieniem (np. jem (kogo/co?) jabłko). Czasownik nieprzechodni opisuje czynność samą w sobie i nie potrzebuje żadnego dopełnienia (np. biegnę, rosnę).
Przechodnie: write, make, buy, take, send.
Nieprzechodnie: arrive, sleep, happen, fall, exist.
Angielskie słowa their, they're oraz there to homofony, czyli wyrazy, które brzmią tak samo, jednak mają zupełnie inne znaczenie oraz pisownię. Odwiedź nasz blog i ucz się za darmo gramatyki języka angielskiego! No to co? Czas na naukę English grammar!
Poznaj konstrukcje gramatyczne Don't i Doesn't w języku angielskim. Dowiedz się, jak tworzyć przeczenia po angielsku z Do not i Does not.
Dowiedz się, kiedy zacząć uczyć dziecko języka obcego. Nauka języka angielskiego - od jakiego wieku najlepiej? Sprawdź.
Odkryj zasady budowy i zastosowania czasu Present Perfect w praktycznym przewodniku. Poznaj jego użycie w codziennej komunikacji!
Naucz się wyrażać przeszłość z czasami przeszłymi w języku angielskim. Jak mówić i opisywać przeszłość po angielsku? Poznaj zastosowanie i zasady past tenses.
Dowiedz się, jak działa hiperbola w języku angielskim, poznaj przykłady i sprawdź, jak można ją wykorzystać w codziennej komunikacji.
Odkryj czasowniki frazowe (phrasal verbs) z przyimkami "up" i "down" i przekonaj się, jak łatwa i przyjemna może być angielska gramatyka.
Poznaj czasowniki modalne – angielski krok po kroku! Proste przykłady, zasady, różnice i porady, dzięki którym lepiej zrozumiesz gramatykę.












