{"id":4675,"date":"2023-03-24T14:36:15","date_gmt":"2023-03-24T14:36:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/?p=4675"},"modified":"2024-01-25T11:55:17","modified_gmt":"2024-01-25T11:55:17","slug":"problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/","title":{"rendered":"Jak rozmawia\u0107 z nastolatkiem w okresie dojrzewania? Psychologia m\u0142odzie\u017cy"},"content":{"rendered":"  <section class=\"section blogHeader\" id=\"blogHeader-block_6b06556f2161ded116bd9ce4c9570085\">\n      <div class=\"blogHeader__wrapper\">\n                              <div class=\"blogHeader__image\">\n              <a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/how-to-talk-to-a-teen-1.png\" class=\"glightbox\">\n                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/how-to-talk-to-a-teen-1.png\" alt=\"Jak rozmawia\u0107 z nastolatkiem w okresie dojrzewania? Psychologia m\u0142odzie\u017cy\" class=\"blogHeader__imageItem\" srcset=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/how-to-talk-to-a-teen-1-300x180.png 300w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/how-to-talk-to-a-teen-1-768x460.png 768w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/how-to-talk-to-a-teen-1.png 1024w\" style=\"width:100%; aspect-ratio:1024\/613;\"> \n              <\/a>\n          <\/div>\n          \n      <\/div>\n  <\/section>\n\n      <section class=\"blogContentTable\" data-toc-section>\n        <input type=\"checkbox\" id=\"blogTocToggle\" class=\"blogContentTable__toggle\" \/>\n        <label for=\"blogTocToggle\" class=\"blogContentTable__header\">\n            <span class=\"blogContentTable__heading\">\n                Spis tre\u015bci            <\/span>\n            <span class=\"blogContentTable__arrow\"><\/span>\n        <\/label>\n        <div class=\"blogContentTable__wrapper\">\n            <div class=\"blogContentTable__heading blogContentTable__heading--sidebar\">\n                Spis tre\u015bci            <\/div>\n            <ol class=\"blogContentTable__list\">\n                                    <li>\n                        <span class=\"toc-item\">Jak dzia\u0142a m\u00f3zg nastolatk\u00f3w?<\/span>\n                    <\/li>\n                                    <li>\n                        <span class=\"toc-item\">Kluczowe czynniki rozwoju m\u00f3zgu w okresie dojrzewania<\/span>\n                    <\/li>\n                                    <li>\n                        <span class=\"toc-item\">Jak rodzice i nauczyciele mog\u0105 wspiera\u0107 rozw\u00f3j m\u00f3zgu nastolatk\u00f3w w okresie adolescencji?<\/span>\n                    <\/li>\n                                    <li>\n                        <span class=\"toc-item\">Najcz\u0119stsze behawioralne problemy nastolatk\u00f3w &#8211; jak sobie z nimi radzi\u0107?<\/span>\n                    <\/li>\n                                    <li>\n                        <span class=\"toc-item\">5 najcz\u0119stszych b\u0142\u0119d\u00f3w pope\u0142nianych przez rodzic\u00f3w nastolatk\u00f3w<\/span>\n                    <\/li>\n                                    <li>\n                        <span class=\"toc-item\">Jak pozytywna dyscyplina wp\u0142ywa na kszta\u0142towanie zdrowych postaw u nastolatk\u00f3w?<\/span>\n                    <\/li>\n                            <\/ol>\n        <\/div>\n    <\/section>\n\n    <script>\n        \/\/ Use DOMContentLoaded for faster TOC initialization\n        document.addEventListener('DOMContentLoaded', () => {\n            const tocSection = document.querySelector('[data-toc-section]');\n            if (!tocSection) return;\n\n            const headings = document.querySelectorAll('.blogHeadingText');\n            const tableContainer = tocSection.querySelector('.blogContentTable__list');\n            if (!tableContainer) return;\n\n            \/\/ Clear the container\n            tableContainer.innerHTML = '';\n\n            \/\/ Count valid headings with h2\n            let validHeadingsCount = 0;\n\n            \/\/ For each heading, create an item in the table of contents\n            headings.forEach((heading, index) => {\n                const h2 = heading.querySelector('h2');\n                if (!h2) return;\n\n                validHeadingsCount++;\n                const title = h2.textContent.trim();\n                const itemHtml = `<li><a href=\"#${heading.id}\">${title}<\/a><\/li>`;\n                tableContainer.innerHTML += itemHtml;\n            });\n\n            \/\/ Hide TOC if no valid headings found\n            if (validHeadingsCount === 0) {\n                tocSection.style.display = 'none';\n            }\n            \n            \/\/ Dispatch custom event to notify that TOC is ready\n            document.dispatchEvent(new CustomEvent('tocReady'));\n        });\n    <\/script>\n  \n\n\n  <section class=\"section blogText\" id=\"blogText-block_a59b8d8d5c2f09d10eb18bc03b1e97b5\">\n    <div class=\"blogText__wrapper\">\n        <div class=\"blogText__content\">\n            <p><span style=\"font-weight: 300;\">Je\u017celi nale\u017cysz do grona tych rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy pod swoim dachem maj\u0105 przynajmniej jednego <\/span><b>nastolatka w okresie dojrzewania,<\/b><span style=\"font-weight: 300;\"> zapewne nie raz zdarzy\u0142o Ci si\u0119 ju\u017c us\u0142ysze\u0107 \u201cNie wyjd\u0119 ze swojego pokoju, daj mi spok\u00f3j\u201d, \u201cNie chc\u0119 z Tob\u0105 rozmawia\u0107\u201d, \u201cNie b\u0119d\u0119 z Wami je\u015b\u0107 obiadu i sp\u0119dza\u0107 czasu, bo to bez sensu\u201d oraz \u201cTy tylko ci\u0105gle masz do mnie o co\u015b jakie\u015b pretensje\u201d i \u201cNie traktuj mnie jakbym mia\u0142 5 lat, a nie 16!\u201d.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">To tylko wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej, kt\u00f3ry \u015bwiadczy o tym, \u017ce Twoje dziecko dojrzewa. Jego m\u00f3zg przechodzi przez najintensywniejszy okres przemian i rozwoju, st\u0105d cz\u0119ste wahania nastroj\u00f3w, nastoletni bunt, ch\u0119\u0107 zamykania si\u0119 w sobie i posiadania tajemnic czy inne niepokoj\u0105ce zachowania.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Psychologia nastolatk\u00f3w<\/b><span style=\"font-weight: 300;\"> to skomplikowana dziedzina, dlatego o pomoc w przygotowaniu tego artyku\u0142u poprosili\u015bmy specjalistk\u0119 &#8211; psycholo\u017ck\u0119 <\/span><b>Irin\u0119 Mlodik<\/b><span style=\"font-weight: 300;\">. Wsp\u00f3lnie przyjrzymy si\u0119 z bliska etapom dojrzewania u ch\u0142opc\u00f3w i dziewczynek oraz poznamy praktyczne porady dla rodzic\u00f3w i nastolatk\u00f3w, jak \u017cy\u0107 ze sob\u0105 w zgodnie, rozumie\u0107 i szanowa\u0107 swoje potrzeby i nie da\u0107 si\u0119 ponie\u015b\u0107 niepotrzebnym emocjom. Czytaj dalej, aby dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej!<\/span><\/p>\n        <\/div>\n    <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogHeadingText\" id=\"blogHeadingText-block_c9f02577917aec7c3e444b1fb1ab3ca3\">\n    <div class=\"blogHeadingText__wrapper\" >\n        <div class=\"blogHeadingText__heading\">\n            <h2 class=\"blogHeadingText__headingItem\" data-blog-heading data-section-id=\"blogHeadingText-block_c9f02577917aec7c3e444b1fb1ab3ca3\">\n                Jak dzia\u0142a m\u00f3zg nastolatk\u00f3w?            <\/h2>\n        <\/div>\n        <div class=\"blogHeadingText__content\">\n            <p><span style=\"font-weight: 300;\">Nie ma jednej regu\u0142y, kiedy rozpoczyna si\u0119 u dzieci okres dojrzewania, ale zazwyczaj psychologowie przyjmuj\u0105, \u017ce skok pokwitaniowy u dziewczynek wyst\u0119puje <\/span><b>mi\u0119dzy 10 a 13 rokiem \u017cycia, <\/b><span style=\"font-weight: 300;\">a u ch\u0142opc\u00f3w <\/span><b>mi\u0119dzy 12 a 15 rokiem \u017cycia<\/b><span style=\"font-weight: 300;\">. Dotyczy zatem wieku nastoletniego.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Jak t\u0142umaczy psycholog dzieci\u0119ca Irin\u0119 Mlodik, <\/span><i><span style=\"font-weight: 300;\">\u201cwiek mi\u0119dzy 13-15 lat jest samym rdzeniem kryzysu poznawczego u nastolatk\u00f3w, a jego przyczyn\u0105 jest odej\u015bcie od starych wzorc\u00f3w zachowania i pojawienie si\u0119 nowych\u201d<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 300;\">.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Jak dodaje, <\/span><i><span style=\"font-weight: 300;\">\u201cmodele wychowania dzieci zazwyczaj oparte s\u0105 na pos\u0142usze\u0144stwie. To znaczy, \u017ce je\u015bli co\u015b powiemy dziecku w wieku 6, 7, a nawet 8 lat, to ono nas pos\u0142ucha, poniewa\u017c tak zosta\u0142o nauczone.\u201d<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Zdaniem psycholo\u017cki problem w wieku nastoletnim polega na tym, \u017ce w okresie dojrzewania dzieci nie b\u0119d\u0105 chcia\u0142y ju\u017c by\u0107 pos\u0142uszne rodzicom, nawet je\u015bli rozumiej\u0105, \u017ce dana pro\u015bba rodzica jest racjonalna.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Pos\u0142usze\u0144stwo nastolatk\u00f3w zawsze b\u0119dzie wyra\u017cone w prote\u015bcie, w formie kontry do pro\u015bby oraz z bardziej lub mniej rozs\u0105dnym kontrargumentem kwestionuj\u0105cym status quo. Nastolatki w okresie dojrzewania zazwyczaj najpierw powiedz\u0105 \u201enie\u201d, a potem zaczn\u0105 szuka\u0107 w\u0142asnej \u015bcie\u017cki dzia\u0142ania.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Rozw\u00f3j m\u00f3zgu u nastolatk\u00f3w wieku dojrzewania prowadzi jednak nie tylko do zmian w zachowaniu i wyra\u017caniu emocji. Jak podkre\u015bla Beata Cnudde, autorka popularnonaukowej ksi\u0105\u017cki \u201eM\u00f3zg nastolatka odkrywa swoje tajemnice\u201d, nastoletni m\u00f3zg jest \u201esuper neuro-plastyczny\u201d! Okres dojrzewania to najlepszy czas do nauki nowych rzeczy. Fakt, \u017ce si\u0119 uczymy i nabywamy r\u00f3\u017cne do\u015bwiadczenia, wywo\u0142uje zmiany w po\u0142\u0105czeniach w naszym m\u00f3zgu. A te z kolei prowadz\u0105 do zmiany zachowania i my\u015blenia. Autorka dodaje, \u017ce bardzo wa\u017cne jest, aby m\u0142odzie\u017c wykorzysta\u0142a ten okres na poznawanie i nauk\u0119 tego, co im si\u0119 przyda p\u00f3\u017aniej w \u017cyciu.\u00a0<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Najnowsze badania &#8211; wp\u0142yw pandemii na m\u00f3zgi nastolatk\u00f3w<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Najnowsze badania naukowc\u00f3w z Uniwersytetu Stanforda pokaza\u0142y, \u017ce w czasie lockdown\u00f3w w m\u00f3zgach nastolatk\u00f3w zasz\u0142y zmiany strukturalne &#8222;postarzaj\u0105ce&#8221; je o par\u0119 lat w por\u00f3wnaniu z osobami w takim samym wieku, kt\u00f3re dorasta\u0142y przed pandemi\u0105.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Wp\u0142yw na takie zjawisko mia\u0142y m.in. izolacja, stres, nauka zdalna i brak relacji r\u00f3wie\u015bniczych. Niecodzienna rzeczywisto\u015b\u0107 i przystosowywanie si\u0119 do nowych reali\u00f3w doprowadzi\u0142y do tego, \u017ce pewne procesy m\u00f3zgowe przyspieszy\u0142y. M\u00f3zgi nastolatk\u00f3w, kt\u00f3rzy prze\u017cyli lockdown, por\u00f3wnano z m\u00f3zgami tych, kt\u00f3rzy dorastali w czasach tzw. normalno\u015bci.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Psycholo\u017cka z Centrum Terapii Haak &#8211; <\/span><b>Klaudia Hara\u0144czuk<\/b><span style=\"font-weight: 300;\">, odpowiada na te badania i t\u0142umaczy, \u017ce okres nastoletni to zawsze czas du\u017cych reorganizacji w m\u00f3zgu.\u00a0<\/span><\/p>\n<blockquote><p><i><span style=\"font-weight: 300;\">\u201cFaktycznie jest tak, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 neuron\u00f3w obumiera, tworz\u0105 si\u0119 te\u017c nowe po\u0142\u0105czenia neuronalne. Ju\u017c wcze\u015bniej zaobserwowano tak\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107, \u017ce w wyniku jakiego\u015b silnego stresu lub traumatycznego do\u015bwiadczenia ta ilo\u015b\u0107 obumieraj\u0105cych neuron\u00f3w jest wi\u0119ksza.\u201d<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 300;\"> &#8211; m\u00f3wi.\u00a0<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Psycholo\u017cka t\u0142umaczy tak\u017ce, \u017ce <\/span><i><span style=\"font-weight: 300;\">\u201cw m\u00f3zgach nastolatk\u00f3w, kt\u00f3rzy do\u015bwiadczyli pandemii, zaobserwowano powi\u0119kszenie si\u0119 struktur takich jak hipokamp, czyli <\/span><\/i><a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/cwiczenia-na-pamiec-dla-dzieci-w-wieku-szkolnym-najlepsze-gry-memo\/\"><i><span style=\"font-weight: 300;\">cz\u0119\u015b\u0107 m\u00f3zgu odpowiedzialna za pami\u0119\u0107<\/span><\/i><\/a><i><span style=\"font-weight: 300;\">, tworzenie wspomnie\u0144, uczenie si\u0119 oraz cia\u0142o migda\u0142owate, odpowiedzialne za pami\u0119\u0107 emocjonaln\u0105. Obie te struktury w czasie dojrzewania rozrastaj\u0105 si\u0119.\u201d\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Klaudia Hara\u0144czuk zwraca uwag\u0119, \u017ce u nastolatk\u00f3w do\u015bwiadczonych pandemi\u0105 proces ten m\u00f3g\u0142 przebiec szybciej. <\/span><i><span style=\"font-weight: 300;\">\u201cRozw\u00f3j tych cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu te\u017c jest takim zjawiskiem, kt\u00f3re obserwuje si\u0119 u os\u00f3b w m\u0142odym wieku, kt\u00f3re w swojej przesz\u0142o\u015bci do\u015bwiadczy\u0142y trudnego wydarzenia, permanentnego stresu lub s\u0105 z rodzin dysfunkcyjnych, w kt\u00f3rych dochodzi\u0142o do <\/span><\/i><a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/przemoc-psychiczna-wobec-dziecka-jak-sobie-z-nia-radzic\/\"><i><span style=\"font-weight: 300;\">przemocy<\/span><\/i><\/a><i><span style=\"font-weight: 300;\">\u201d<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 300;\"> &#8211; m\u00f3wi.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Okazuje si\u0119 zatem, \u017ce globalna pandemia mia\u0142a na nasze dzieci du\u017co wi\u0119kszy wp\u0142yw, ni\u017c pocz\u0105tkowo s\u0105dzono.\u00a0<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">W jaki spos\u00f3b kszta\u0142towanie si\u0119 m\u00f3zgu w okresie nastoletnim wp\u0142ywa na doros\u0142o\u015b\u0107?<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Wiemy ju\u017c, \u017ce okres nastoletni jest jednym z najwa\u017cniejszych moment\u00f3w w rozwoju ludzkiego m\u00f3zgu, oraz \u017ce w tym czasie m\u00f3zgi nastolatk\u00f3w przechodz\u0105 przez wiele proces\u00f3w neurologicznych i hormonalnych. Procesy te maj\u0105 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na kszta\u0142towanie si\u0119 osobowo\u015bci i organizacj\u0119 \u017cycia m\u0142odego cz\u0142owieka, a badania naukowe popieraj\u0105 t\u0119 tez\u0119.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Okazuje si\u0119, \u017ce zdrowie psychiczne w doros\u0142o\u015bci cz\u0119sto zale\u017cy od tego, jak m\u00f3zg kszta\u0142tuje si\u0119 w okresie nastoletnim. Przyk\u0142adowo, osoby, kt\u00f3re w okresie dojrzewania maj\u0105 problemy z depresj\u0105, l\u0119kiem, brakiem akceptacji czy innymi zaburzeniami o charakterze emocjonalnym, s\u0105 bardziej nara\u017cone na problemy psychiczne w p\u00f3\u017aniejszym \u017cyciu.\u00a0<\/span><\/p>\n        <\/div>\n    <\/div>\n  <\/section>\n\n\n\n\n  <section class=\"section blogText\" id=\"blogText-block_be7ab8b9529002f6e9333ff03d29c5a5\">\n    <div class=\"blogText__wrapper\">\n        <div class=\"blogText__content\">\n            <p><span style=\"font-weight: 300;\">Z drugiej jednak strony, osoby, kt\u00f3re w okresie nastoletnim dobrze sobie radz\u0105 w nauce i osi\u0105gaj\u0105 sukcesy, maj\u0105 wiele zainteresowa\u0144 i potrafi\u0105 zarz\u0105dza\u0107 w\u0142asnymi emocjami, cz\u0119sto odnosz\u0105 wi\u0119ksze sukcesy naukowe i zawodowe w przysz\u0142o\u015bci.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Kszta\u0142towanie si\u0119 m\u00f3zgu w okresie nastoletnim wp\u0142ywa tak\u017ce na relacje spo\u0142eczne w doros\u0142ym \u017cyciu. M\u0142odzie\u017c, kt\u00f3ra rozwija umiej\u0119tno\u015bci interpersonalne (<\/span><a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wywiad-z-psycholozka-dowiedz-sie-jak-rozwinac-inteligencje-emocjonalna-dziecka\/\"><span style=\"font-weight: 300;\">inteligencj\u0119 emocjonaln\u0105<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 300;\">), takie jak empatia i umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w, cz\u0119sto odnosi sukcesy w \u017cyciu prywatnym i zawodowym. Natomiast nastolatki, kt\u00f3re w tym czasie maj\u0105 problemy z komunikacj\u0105 i nawi\u0105zywaniem relacji spo\u0142ecznych, izoluj\u0105 si\u0119 od innych i nie czuj\u0105 si\u0119 akceptowane w towarzystwie, mog\u0105 mie\u0107 trudno\u015bci z utrzymywaniem bliskich kontakt\u00f3w w p\u00f3\u017aniejszym \u017cyciu.\u00a0<\/span><\/p>\n        <\/div>\n    <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogImage\" id=\"blogImage-block_1b4818c446d42a335e63beec9b55d742\">\n    <div class=\"blogImage__wrapper\" >\n        <div class=\"blogImage__image\">\n            <a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed-9.jpeg\" class=\"glightbox\">\n                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed-9.jpeg\" alt=\"okres dojrzewania u nastolatk\u00f3w\" class=\"blogImage__imageItem\" srcset=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed-9-300x211.jpeg 300w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed-9-1024x721.jpeg 1024w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed-9-768x541.jpeg 768w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed-9-1536x1082.jpeg 1536w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed-9-1080x761.jpeg 1080w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed-9.jpeg 1600w\" >\n                <div class=\"glightbox__zoom\">\n                    <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/themes\/novakid\/public\/img\/icons\/search.svg\" alt=\"Zoom icon\" class=\"style-svg\">\n                <\/div>\n            <\/a>\n        <\/div>\n            <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogHeadingText\" id=\"blogHeadingText-block_74459206df4586d1e04f7793be4512ac\">\n    <div class=\"blogHeadingText__wrapper\" >\n        <div class=\"blogHeadingText__heading\">\n            <h2 class=\"blogHeadingText__headingItem\" data-blog-heading data-section-id=\"blogHeadingText-block_74459206df4586d1e04f7793be4512ac\">\n                Kluczowe czynniki rozwoju m\u00f3zgu w okresie dojrzewania            <\/h2>\n        <\/div>\n        <div class=\"blogHeadingText__content\">\n            <p><span style=\"font-weight: 300;\">Rozw\u00f3j m\u00f3zgu nastolatk\u00f3w w okresie jego najintensywniejszych przemian, mo\u017cna i nale\u017cy wspiera\u0107. Jako rodzice powinni\u015bmy nie tylko m\u00f3wi\u0107 dziecku, co jest z\u0142e, czego nie wolno i za co dostanie kar\u0119, ale proponowa\u0107 r\u00f3\u017cnorodne rozwi\u0105zania, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 wspiera\u0107 zdrowe dzia\u0142anie m\u00f3zgu. Oto przyk\u0142ady.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Jednym z kluczowych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na rozw\u00f3j m\u00f3zgu w okresie dojrzewania jest regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna. Badania wykazuj\u0105, \u017ce regularny wysi\u0142ek fizyczny przyczynia si\u0119 do poprawy pami\u0119ci, <\/span><a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/koncentracja-uwagi-u-dzieci-co-robic-z-zaburzeniami-uwagi\/\"><span style=\"font-weight: 300;\">koncentracji<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 300;\"> i koordynacji ruchowej, a tak\u017ce wp\u0142ywa na zdolno\u015b\u0107 do radzenia sobie ze stresem.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Prawid\u0142owy sen<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Kolejnym wa\u017cnym czynnikiem jest <\/span><a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/moje-dziecko-nie-chce-spas-problemy-z-zasypianiem-u-dzieci\/\"><span style=\"font-weight: 300;\">prawid\u0142owy sen<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 300;\">. Brak snu lub nieprawid\u0142owe nawyki snu, takie jak przesypianie dnia lub nieregularny rytm snu, wp\u0142ywaj\u0105 negatywnie na funkcjonowanie m\u00f3zgu, prowadz\u0105c do zmniejszenia uwagi i trudno\u015bci z zapami\u0119tywaniem informacji oraz og\u00f3lnego, ci\u0105g\u0142ego zm\u0119czenia.\u00a0<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Zdrowe od\u017cywianie si\u0119<\/span><\/h3>\n<p><a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/zaburzenia-odzywiania-u-dzieci-objawy-i-pomoc\/\"><span style=\"font-weight: 300;\">Zdrowe od\u017cywianie<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 300;\"> jest r\u00f3wnie\u017c niezwykle wa\u017cne dla rozwoju m\u00f3zgu w okresie dojrzewania. Dieta bogata w warzywa, owoce, pe\u0142noziarniste produkty zbo\u017cowe, bia\u0142ka i zdrowe t\u0142uszcze dostarcza organizmowi sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych potrzebnych do prawid\u0142owego funkcjonowania m\u00f3zgu.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Mimo i\u017c reklamy fast food\u00f3w, s\u0142odyczy i kolorowych napoj\u00f3w s\u0105 g\u0142\u00f3wnie kierowane do m\u0142odzie\u017cy, warto wyt\u0142umaczy\u0107 dziecku, dlaczego nie warto za cz\u0119sto si\u0119ga\u0107 po tego typu produkty.\u00a0<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Redukowanie stresu<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Je\u017celi nastolatek przechodzi przez wyj\u0105tkowo trudy okres w \u017cyciu, np. ma problemy z nauk\u0105 lub prze\u017cywa pierwsze mi\u0142osne rozterki, poza wysi\u0142kiem fizycznym, warto zach\u0119ci\u0107 go do medytacji, a tak\u017ce rozmaitych relaksacyjnych technik oddechowych lub jogi. Te aktywno\u015bci szczeg\u00f3lnie pomagaj\u0105 w redukcji nadmiernego poziomu stresu i poprawie zdolno\u015bci do skupienia uwagi.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Unikanie u\u017cywek\u00a0<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Wszelkim u\u017cywkom takim jak alkohol, papierosy czy narkotyki, nale\u017cy zawsze m\u00f3wi\u0107 stanowcze NIE! Ka\u017cda z tych substancji ma negatywny wp\u0142yw na funkcjonowanie m\u00f3zgu, w szczeg\u00f3lno\u015bci na zdolno\u015b\u0107 do zapami\u0119tywania, my\u015blenia i skupienia uwagi. Dodatkowo nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce wszelkie u\u017cywki s\u0105 silnie uzale\u017cniaj\u0105ce i nawet pr\u00f3buj\u0105c ich raz, tylko z ciekawo\u015bci, mo\u017cna wpa\u015b\u0107 w prawdziwy, trudny do wyleczenia na\u0142\u00f3g.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Rozmawiaj z dzieckiem wprost o u\u017cywkach i t\u0142umacz, \u017ce nie zawsze trzeba robi\u0107 wszystko to, do czego namawiaj\u0105 r\u00f3wie\u015bnicy. Czasem \u201cbardziej fajnym\u201d mo\u017cna sta\u0107 si\u0119, stanowczo odmawiaj\u0105c, ni\u017c pr\u00f3buj\u0105c robi\u0107 to, co wszyscy.\u00a0<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Wsparcie emocjonalne rodziny\u00a0<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Pozytywna atmosfera w domu, dobry kontakt z rodzicami oraz wsparcie emocjonalne s\u0105 niezb\u0119dne dla zdrowego rozwoju emocjonalnego i poznawczego. Wspieraj\u0105c nastolatki w dbaniu o te czynniki, jako rodzice mo\u017cemy pom\u00f3c im w wykorzystaniu w pe\u0142ni potencja\u0142u m\u00f3zgu okresie dojrzewania i p\u00f3\u017aniejszym, doros\u0142ym \u017cyciu.<\/span><\/p>\n        <\/div>\n    <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogImage\" id=\"blogImage-block_7ce2b7371d8605e88c15661146a36458\">\n    <div class=\"blogImage__wrapper\" >\n        <div class=\"blogImage__image\">\n            <a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed1-7.jpeg\" class=\"glightbox\">\n                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed1-7.jpeg\" alt=\"wp\u0142yw rodzic\u00f3w na rozw\u00f3j dziecka\" class=\"blogImage__imageItem\" srcset=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed1-7-300x200.jpeg 300w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed1-7-1024x684.jpeg 1024w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed1-7-768x513.jpeg 768w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed1-7-1536x1025.jpeg 1536w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed1-7-1080x721.jpeg 1080w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed1-7.jpeg 1600w\" >\n                <div class=\"glightbox__zoom\">\n                    <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/themes\/novakid\/public\/img\/icons\/search.svg\" alt=\"Zoom icon\" class=\"style-svg\">\n                <\/div>\n            <\/a>\n        <\/div>\n            <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogHeadingText\" id=\"blogHeadingText-block_6476f3e3cf4128412246142b49c84874\">\n    <div class=\"blogHeadingText__wrapper\" >\n        <div class=\"blogHeadingText__heading\">\n            <h2 class=\"blogHeadingText__headingItem\" data-blog-heading data-section-id=\"blogHeadingText-block_6476f3e3cf4128412246142b49c84874\">\n                Jak rodzice i nauczyciele mog\u0105 wspiera\u0107 rozw\u00f3j m\u00f3zgu nastolatk\u00f3w w okresie adolescencji?            <\/h2>\n        <\/div>\n        <div class=\"blogHeadingText__content\">\n            <p><span style=\"font-weight: 300;\">Wr\u00f3cimy na chwil\u0119 do psycholo\u017cki Iriny Mlodik, kt\u00f3ra zwraca uwag\u0119 na fakt, \u017ce zaufanie dziecka do rodzic\u00f3w i rodzic\u00f3w do dziecka, to nie jest co\u015b, co da si\u0119 zbudowa\u0107 od podstaw, gdy dziecko ma ju\u017c 14 lat. Jak podkre\u015bla, to zaufanie trzeba budowa\u0107 ju\u017c we wczesnym dzieci\u0144stwie.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Psycholo\u017cka podaje przyk\u0142ad, w kt\u00f3rym dziecko, kt\u00f3re zrobi\u0142o co\u015b z\u0142ego, na przyk\u0142ad ukrad\u0142o co\u015b w szkole, powinno zaufa\u0107 rodzicowi i przyzna\u0107 si\u0119 do z\u0142ego zachowania. Wiele dzieci nie odwa\u017cy si\u0119 jednak powiedzie\u0107 rodzicom o z\u0142ym zachowaniu, poniewa\u017c od razu pomy\u015bl\u0105, \u017ce zostan\u0105 ukarane, co tylko pogorszy sytuacj\u0119.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Natomiast, gdy dziecko ufa rodzicom i czuje, \u017ce ma z nimi zbudowan\u0105 dobr\u0105 i szczer\u0105 relacj\u0119, szybciej przyzna si\u0119 do winy. Je\u015bli dziecko od wczesnego wieku zrozumie, \u017ce z ka\u017cdym problemem mo\u017ce przyj\u015b\u0107 do rodzica, a on wys\u0142ucha i pomo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 dan\u0105 sytuacj\u0119, w\u00f3wczas pojawia si\u0119 trwa\u0142e zaufanie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">W wieku nastoletnim bardzo wa\u017cne jest, aby tego zbudowanego wcze\u015bniej zaufania nie zniszczy\u0107 &#8211; dodaje Irina Mlodik. W okresie dojrzewania dziecko buduje swoj\u0105 sfer\u0119 intymno\u015bci i zaczyna ukrywa\u0107 r\u00f3\u017cne rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 ca\u0142kiem naturalne dla nastolatk\u00f3w &#8211; m\u00f3wi psycholo\u017cka.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Poniewa\u017c nastolatek my\u015bli, \u017ce niekt\u00f3re tematy to tylko jego prywatna sprawa, i nie chce o nich dawa\u0107 zna\u0107 mamie czy tacie, zaczyna zachowywa\u0107 niekt\u00f3re fakty z \u017cycia tylko dla siebie. Niekt\u00f3rzy rodzice maj\u0105 wtedy ochot\u0119 na si\u0142\u0119 otwiera\u0107 stref\u0119 intymno\u015bci dziecka poprzez sprawdzanie plecaka, kieszeni kurtki, wchodzenie na portale spo\u0142eczno\u015bciowe, czy przegl\u0105danie telefonu dziecka. Jednak jest to sytuacja, w kt\u00f3rej zaufanie dziecka do rodzica zostaje w oczywisty spos\u00f3b naruszone.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Dlatego, dobrze jest zapewni\u0107 nastolatkowi odpowiednio du\u017co wolnej przestrzeni na swoje tajemnice i intymno\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie cz\u0119sto szczerze i otwarcie rozmawia\u0107 z dzieckiem o problemach, zadawa\u0107 czasem niewygodne pytania i okazywa\u0107 nasze zainteresowanie problemami nastolatk\u00f3w &#8211; podsumowuje psycholo\u017cka Irina Mlodik.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Jak jeszcze rodzice i nauczyciele powinni wspiera\u0107 burzliwy rozw\u00f3j nastolatk\u00f3w w okresie dojrzewania? Poni\u017cej znajdziesz kilka wskaz\u00f3wek:\u00a0<\/span><b><\/b><\/p>\n<ul>\n<li><b>Wsp\u00f3lne aktywno\u015bci z r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w zainteresowa\u0144 &#8211; <\/b><span style=\"font-weight: 300;\">warto zach\u0119ca\u0107 nastolatki do eksplorowania r\u00f3\u017cnych dziedzin i zainteresowa\u0144 poprzez wsp\u00f3lne aktywno\u015bci, takie jak sport, sztuka, muzyka lub podr\u00f3\u017ce. Im bardziej r\u00f3\u017cnorodnie &#8211; tym lepiej. Dzi\u0119ki temu m\u0142odzi ludzie mog\u0105 rozwija\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci, odkrywa\u0107 swoje talenty i budowa\u0107 swoj\u0105 samoocen\u0119.<\/span><\/li>\n<li><b>Unikanie sp\u0119dzania du\u017cej ilo\u015bci czasu przed ekranem &#8211; <\/b><span style=\"font-weight: 300;\">warto zwraca\u0107 uwag\u0119 na to, ile czasu nastolatki sp\u0119dzaj\u0105 przed ekranami urz\u0105dze\u0144 elektronicznych, takich jak telewizory, telefony, tablety lub komputery. D\u0142ugotrwa\u0142e korzystanie z tych urz\u0105dze\u0144 mo\u017ce prowadzi\u0107 do szeregu problem\u00f3w zdrowotnych, w tym problem\u00f3w ze snem, oty\u0142o\u015bci i zaburze\u0144 emocjonalnych.\u00a0<\/span><\/li>\n<li><b>Ustalenie zdrowej rutyny przed snem &#8211; <\/b><span style=\"font-weight: 300;\">zdrowe nawyki zwi\u0105zane ze snem s\u0105 wa\u017cnym aspektem wspieraj\u0105cym zdrowy rozw\u00f3j m\u00f3zgu. Zaleca si\u0119, aby m\u0142odzi ludzie mieli regularne godziny snu i unikali korzystania z urz\u0105dze\u0144 elektronicznych przed snem, poniewa\u017c ma to wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 snu.<\/span><\/li>\n<li><b>Nauka prawid\u0142owego zarz\u0105dzania w\u0142asnym czasem &#8211; <\/b>r<span style=\"font-weight: 300;\">odzice i nauczyciele powinni uczy\u0107 nastolatk\u00f3w, jak efektywnie zarz\u0105dza\u0107 swoim czasem. W\u0142a\u015bciwe planowanie czasu i priorytetyzacja zada\u0144 pomog\u0105 m\u0142odym ludziom unikn\u0105\u0107 stresu, osi\u0105ga\u0107 cele i rozwija\u0107 w spokoju swoje umiej\u0119tno\u015bci.<\/span><\/li>\n<li><b>Pomoc w zadbaniu o relacje r\u00f3wie\u015bnicze i znalezienie \u201edobrego towarzystwa\u201d &#8211; <\/b><span style=\"font-weight: 300;\">warto pomaga\u0107 nastolatkom w budowaniu zdrowych relacji z r\u00f3wie\u015bnikami. Dzi\u0119ki dobrym ludziom w naszym otoczeniu mo\u017cemy rozwija\u0107 swoj\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 i umiej\u0119tno\u015bci interpersonalne, rozwija\u0107 zainteresowania oraz zapobiega\u0107 problemom zwi\u0105zanym z izolacj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i samotno\u015bci\u0105.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n        <\/div>\n    <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogHeadingText\" id=\"blogHeadingText-block_971289527185cd6f306016bc6d5679f3\">\n    <div class=\"blogHeadingText__wrapper\" >\n        <div class=\"blogHeadingText__heading\">\n            <h2 class=\"blogHeadingText__headingItem\" data-blog-heading data-section-id=\"blogHeadingText-block_971289527185cd6f306016bc6d5679f3\">\n                Najcz\u0119stsze behawioralne problemy nastolatk\u00f3w &#8211; jak sobie z nimi radzi\u0107?             <\/h2>\n        <\/div>\n        <div class=\"blogHeadingText__content\">\n            <p><span style=\"font-weight: 300;\">Ze wzgl\u0119du na intensywne przemiany, jakie zachodz\u0105 w m\u00f3zgu nastolatk\u00f3w, a tak\u017ce na tzw. burz\u0119 hormonaln\u0105, kt\u00f3ra wp\u0142ywa na zachowanie m\u0142odych ludzi w okresie dojrzewania, trudno jest im samym zrozumie\u0107, co tak naprawd\u0119 si\u0119 z nimi dzieje.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">W rezultacie cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 u nastolatk\u00f3w problemy behawioralne, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z braku zrozumienia samego siebie, wp\u0142ywu r\u00f3\u017cnych emocji na ich dzia\u0142ania, a tak\u017ce braku wsparcia i akceptacji ze strony rodzic\u00f3w i r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">W tym miejscu om\u00f3wimy najcz\u0119stsze problemy behawioralne wyst\u0119puj\u0105ce u nastolatk\u00f3w i przedstawimy kilka sposob\u00f3w radzenia sobie z nimi, poparte do\u015bwiadczeniem ekspert\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n        <\/div>\n    <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogText\" id=\"blogText-block_438ce98bc72f7c077dbe427046617815\">\n    <div class=\"blogText__wrapper\">\n        <div class=\"blogText__content\">\n            <h3><span style=\"font-weight: 400;\">Cz\u0119ste wahania nastroj\u00f3w\u00a0<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Nastolatkowie cz\u0119sto do\u015bwiadczaj\u0105 nag\u0142ych zmian nastroju, od rado\u015bci po gniew czy smutek. Te wahania nastroju mog\u0105 wynika\u0107 z niedojrza\u0142o\u015bci emocjonalnej oraz zmian hormonalnych, jakie zachodz\u0105 w okresie dojrzewania. Warto zach\u0119ca\u0107 nastolatk\u00f3w do otwartych i szczerych rozm\u00f3w o swoich uczuciach i pomaga\u0107 im w rozpoznawaniu swoich emocji.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Du\u017c\u0105 pomoc\u0105 mo\u017ce by\u0107 te\u017c rozwijanie z dzieckiem inteligencji emocjonalnej. W przypadku d\u0142ugotrwa\u0142ych i bardzo niepokoj\u0105cych zmian nastroju lub osobowo\u015bci u nastolatka warto poszuka\u0107 pomocy u psychologa oraz przyjrze\u0107 si\u0119 \u015brodowisku, w kt\u00f3rym dziecko sp\u0119dza najwi\u0119cej czasu.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Impulsywno\u015b\u0107 lub agresja\u00a0<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Nastolatkowie mog\u0105 czasami wykazywa\u0107 impulsywne lub agresywne zachowania, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z frustracji lub nieumiej\u0119tno\u015bci radzenia sobie ze swoimi emocjami. W takich sytuacjach warto w pierwszej kolejno\u015bci zachowa\u0107 spok\u00f3j i pr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107 przyczyny ich zachowania.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Nast\u0119pnie nale\u017cy w rozmowie z nastolatkiem szuka\u0107 sposob\u00f3w na radzenie sobie ze stresem i emocjami, kt\u00f3ry nie b\u0119dzie bazowa\u0142 na zachowaniach agresywnych. Mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 medytacji albo prostego \u0107wiczenia oddechowego z liczeniem do dziesi\u0119ciu.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Sk\u0142onno\u015b\u0107 do ryzykownych zachowa\u0144<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Podejmowanie ryzykownych zachowa\u0144, takich jak palenie papieros\u00f3w, picie alkoholu, czy jazda bez kasku na motocyklu, wi\u0105\u017ce si\u0119 cz\u0119sto z ch\u0119ci\u0105 sprawdzenia samego siebie i swoich mo\u017cliwo\u015bci, ale tak\u017ce udowodnienia swojej warto\u015bci w grupie r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Warto edukowa\u0107 m\u0142odzie\u017c na temat konsekwencji lekkomy\u015blnych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3rych skutki cz\u0119sto rzutuj\u0105 na ca\u0142\u0105 reszt\u0119 \u017cycia. Mo\u017cesz rozmawia\u0107 z dzieckiem albo wprowadzi\u0107 zasady, kt\u00f3re pomog\u0105 unikn\u0105\u0107 ryzykownych sytuacji.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Na przyk\u0142ad, je\u017celi nastolatek bardzo chce spr\u00f3bowa\u0107 jazdy na motocyklu, pozw\u00f3l mu na to pod opiek\u0105 osoby doros\u0142ej, z zachowaniem odpowiednich \u015brodk\u00f3w bezpiecze\u0144stwa. Fanom adrenaliny i mocnych wra\u017ce\u0144 polecamy te\u017c gokarty, laser tag, paintball czy \u015bciank\u0119 wspinaczkow\u0105.\u00a0<\/span><\/p>\n        <\/div>\n    <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogImage\" id=\"blogImage-block_4f9f165877e5342679088d213685cc3d\">\n    <div class=\"blogImage__wrapper\" >\n        <div class=\"blogImage__image\">\n            <a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed2-5.jpeg\" class=\"glightbox\">\n                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed2-5.jpeg\" alt=\"komunikacja w okresie dojrzewania\" class=\"blogImage__imageItem\" srcset=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed2-5-300x200.jpeg 300w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed2-5-1024x682.jpeg 1024w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed2-5-768x512.jpeg 768w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed2-5-1536x1023.jpeg 1536w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed2-5-1080x720.jpeg 1080w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/unnamed2-5.jpeg 1600w\" >\n                <div class=\"glightbox__zoom\">\n                    <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/themes\/novakid\/public\/img\/icons\/search.svg\" alt=\"Zoom icon\" class=\"style-svg\">\n                <\/div>\n            <\/a>\n        <\/div>\n            <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogText\" id=\"blogText-block_cc099d398e9654a0998f58f00369b22d\">\n    <div class=\"blogText__wrapper\">\n        <div class=\"blogText__content\">\n            <h3><span style=\"font-weight: 400;\">Zamykanie si\u0119 i posiadanie tajemnic<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Wi\u0119ksza potrzeba intymno\u015bci oraz ch\u0119\u0107 posiadania w\u0142asnych tajemnic jest dla nastolatk\u00f3w naturalna. Nastolatkowie cz\u0119sto staraj\u0105 si\u0119 ucieka\u0107 przed nadmiernym nadzorem doros\u0142ych poprzez zamykanie si\u0119 w swoim \u015bwiecie i ukrywanie pewnych informacji. Powody tego zachowania mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne &#8211; od pragnienia prywatno\u015bci po powa\u017cniejsze problemy emocjonalne. W niekt\u00f3rych przypadkach nastolatek mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c chcie\u0107 chroni\u0107 si\u0119 przed ocen\u0105 i krytyk\u0105 otoczenia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Warto zach\u0119ca\u0107 dojrzewaj\u0105ce dziecko do otwarto\u015bci i rozmowy o uczuciach i problemach. Dobrze jest dostarcza\u0107 przestrze\u0144 do prywatno\u015bci, np. pozwolenie dziecku na sp\u0119dzanie czasu w jego pokoju, ale jednocze\u015bnie okazanie zainteresowania \u017cyciem codziennym pociechy podczas wsp\u00f3lnych posi\u0142k\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Rodzice, kt\u00f3rzy staraj\u0105 si\u0119 zrozumie\u0107 punkt widzenia nastolatka i szanowa\u0107 jego decyzje, maj\u0105 cz\u0119sto lepsze relacje ze swoimi dzie\u0107mi.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Problemy w szkole\u00a0<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Problemy z dorastaniem w \u017cyciu codziennym nastolatk\u00f3w cz\u0119sto rzutuj\u0105 na k\u0142opoty szkolne. Mog\u0105 one wynika\u0107 z r\u00f3\u017cnych przyczyn, takich jak brak motywacji, problemy emocjonalne, trudno\u015bci z nauk\u0105, trudno\u015bci w relacjach z nauczycielami lub r\u00f3wie\u015bnikami, z\u0142e nawyki, czy niedob\u00f3r snu.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Zbuntowane nastolatki cz\u0119sto te\u017c trac\u0105 dzieci\u0119c\u0105 ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata i nie widz\u0105 sensu w kontynuowaniu edukacji w szkole. Pojawia si\u0119 problem wagarowania lub nawet porzucenia szko\u0142y.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Gdy oceny dziecka w szkole nie poprawiaj\u0105 si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas, warto przyjrze\u0107 si\u0119 g\u0142\u0119bszym przyczynom problem\u00f3w szkolnych i wsp\u00f3lnie z dzieckiem wypracowa\u0107 mo\u017cliwe rozwi\u0105zania, na przyk\u0142ad korepetycje z trudnego przedmiotu, czy dodatkowe <\/span><a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/programs\/\"><span style=\"font-weight: 300;\">lekcje angielskiego online z native speakerem<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 300;\">.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Warto te\u017c rozwija\u0107 nowe zainteresowania dziecka poprzez zach\u0119canie do podejmowania ciekawych aktywno\u015bci pozaszkolnych, co mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 motywacj\u0119 i zainteresowanie nauk\u0105. Pami\u0119tajmy, \u017ce nastoletni m\u00f3zg jest \u201esuper neuro-plastyczny\u201d i \u0142atwo w nim zaszczepi\u0107 pasje, kt\u00f3re zostan\u0105 z dzieckiem na d\u0142u\u017cej!<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Sk\u0142onno\u015bci do uzale\u017cnie\u0144\u00a0<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Sk\u0142onno\u015bci do uzale\u017cnie\u0144 mog\u0105 wynika\u0107 z r\u00f3\u017cnych przyczyn, takich jak stres, niskie poczucie w\u0142asnej warto\u015bci, nuda lub ch\u0119\u0107 eksperymentowania i zaimponowania kolegom. Aby pom\u00f3c nastolatkowi w radzeniu sobie z uzale\u017cnieniem, wa\u017cne jest, aby stworzy\u0107 dla niego bezpieczne i wspieraj\u0105ce \u015brodowisko.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Warto zach\u0119ca\u0107 m\u0142odzie\u017c do regularnej aktywno\u015bci fizycznej, rozwijania zainteresowa\u0144, sp\u0119dzania czasu z rodzin\u0105 i przyjaci\u00f3\u0142mi w ciekawy spos\u00f3b oraz rozmawia\u0107 o szkodliwych skutkach uzale\u017cnienia, na przyk\u0142ad poprzez pokazywanie ciekawych kampanii spo\u0142ecznych.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Epizody depresyjne\u00a0<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Epizody depresyjne u nastolatk\u00f3w mog\u0105 wynika\u0107 z r\u00f3\u017cnych przyczyn, takich jak problemy w szkole, trudne relacje z r\u00f3wie\u015bnikami, stres, czy traumy. Wa\u017cne jest, aby wcze\u015bnie rozpozna\u0107 epizody depresyjne i je\u017celi wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119sto, zapewni\u0107 nastolatkowi profesjonalne wsparcie psychologiczne i pomoc w radzeniu sobie z depresj\u0105.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Staraj si\u0119 jak najcz\u0119\u015bciej rozmawia\u0107 z dzieckiem o jego uczuciach i do\u015bwiadczeniach oraz zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na utrzymuj\u0105ce si\u0119 d\u0142u\u017cej zmiany w zachowaniu. W przypadku nasilenia si\u0119 objaw\u00f3w depresyjnych nale\u017cy koniecznie skontaktowa\u0107 si\u0119 z lekarzem lub specjalist\u0105, kt\u00f3ry udzieli odpowiedniej pomocy.<\/span><\/p>\n        <\/div>\n    <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogImage\" id=\"blogImage-block_f547f8bf611555b53c00c1f0560aba56\">\n    <div class=\"blogImage__wrapper\" >\n        <div class=\"blogImage__image\">\n            <a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3.jpeg\" class=\"glightbox\">\n                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3.jpeg\" alt=\"najcz\u0119\u015bciej pope\u0142niane b\u0142\u0119dy w wychowaniu nastolatka\" class=\"blogImage__imageItem\" srcset=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3-300x225.jpeg 300w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3-768x576.jpeg 768w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3-1536x1152.jpeg 1536w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3-1080x810.jpeg 1080w, https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3.jpeg 1600w\" >\n                <div class=\"glightbox__zoom\">\n                    <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/themes\/novakid\/public\/img\/icons\/search.svg\" alt=\"Zoom icon\" class=\"style-svg\">\n                <\/div>\n            <\/a>\n        <\/div>\n            <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogHeadingText\" id=\"blogHeadingText-block_e1aef495398bce2c6c04247e182ac6c5\">\n    <div class=\"blogHeadingText__wrapper\" >\n        <div class=\"blogHeadingText__heading\">\n            <h2 class=\"blogHeadingText__headingItem\" data-blog-heading data-section-id=\"blogHeadingText-block_e1aef495398bce2c6c04247e182ac6c5\">\n                5 najcz\u0119stszych b\u0142\u0119d\u00f3w pope\u0142nianych przez rodzic\u00f3w nastolatk\u00f3w            <\/h2>\n        <\/div>\n        <div class=\"blogHeadingText__content\">\n            <p><span style=\"font-weight: 300;\">Jako rodzice, tak\u017ce cz\u0119sto pope\u0142niamy b\u0142\u0119dy wychowawcze, kt\u00f3rych konsekwencj\u0105 jest oddalanie si\u0119 naszych dzieci od nas, szczeg\u00f3lnie w okresie dojrzewania.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Wsp\u00f3lnie z ekspertk\u0105 Irin\u0105 Mlodik przygotowali\u015bmy zestawienie <\/span><b>pi\u0119ciu najcz\u0119stszych b\u0142\u0119d\u00f3w rodzic\u00f3w nastolatk\u00f3w<\/b><span style=\"font-weight: 300;\">, kt\u00f3rych powiniene\u015b unika\u0107, aby zapewni\u0107 dziecku odpowiednie wsparcie i warunki do rozwoju.\u00a0<\/span><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 300;\" aria-level=\"1\"><b>Nie dawaj si\u0119 ponie\u015b\u0107 negatywnym emocjom<\/b><span style=\"font-weight: 300;\"> &#8211; gwa\u0142towna reakcja rodzic\u00f3w na wybuch w\u015bciek\u0142o\u015bci lub gniewu dziecka przez r\u00f3wnie nieprzemy\u015blany wybuch z\u0142o\u015bci ze strony rodzica tylko pog\u0142\u0119bia problem, zamiast szuka\u0107 jego przyczyny i pr\u00f3bowa\u0107 znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zanie.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 300;\" aria-level=\"1\"><b>Nie ustalaj sztywnych zasad bez przestrzeni na negocjacje<\/b><span style=\"font-weight: 300;\"> &#8211; podejmowanie decyzji bez uwzgl\u0119dnienia opinii i potrzeb dziecka mo\u017ce prowadzi\u0107 do jeszcze wi\u0119kszej niech\u0119ci do przestrzegania tych zasad.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 300;\" aria-level=\"1\"><b>Nie patrz tylko na negatywny aspekt zachowania dziecka <\/b><span style=\"font-weight: 300;\">&#8211; skupienie si\u0119 tylko na negatywnym zachowaniu dziecka mo\u017ce wprowadzi\u0107 nier\u00f3wnowag\u0119 w relacji i postrzeganiu dziecka, co mo\u017ce doprowadzi\u0107 do frustracji, niskiej samooceny i jeszcze wi\u0119kszego buntu nastolatka.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 300;\" aria-level=\"1\"><b>Nie pomijaj intymnej przestrzeni dziecka<\/b><span style=\"font-weight: 300;\"> &#8211; ignorowanie potrzeb prywatno\u015bci i przestrzeni osobistej dziecka mo\u017ce prowadzi\u0107 do utraty zaufania i odczuwania przez dziecko braku szacunku.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 300;\" aria-level=\"1\"><b>Nie dawaj szlaban\u00f3w bez wyja\u015bnienia sytuacji i zwr\u00f3cenia uwagi na konsekwencje <\/b><span style=\"font-weight: 300;\">&#8211; nak\u0142adanie kary bez wyja\u015bnienia i rozmowy z dzieckiem nie tylko nie rozwi\u0105zuje problemu, ale mo\u017ce prowadzi\u0107 do napi\u0119\u0107 i dalszego wzajemnego niezrozumienia.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Rodzice nastolatk\u00f3w musz\u0105 pami\u0119ta\u0107, \u017ce sami kiedy\u015b byli nastolatkami i powinni pami\u0119ta\u0107, z jakimi wyzwaniami wi\u0105za\u0142 si\u0119 ten czas. W okresie dojrzewania, jako rodzice, musimy by\u0107 bardziej otwarci na potrzeby i emocje naszych dzieci oraz d\u0105\u017cy\u0107 do wsp\u00f3\u0142pracy i rozmowy, aby zapewni\u0107 im odpowiednie wsparcie i kierunek rozwoju.<\/span><\/p>\n        <\/div>\n    <\/div>\n  <\/section>\n\n\n  <section class=\"section blogHeadingText\" id=\"blogHeadingText-block_0b46a3e16634e98ff8ce880f38d87ab2\">\n    <div class=\"blogHeadingText__wrapper\" >\n        <div class=\"blogHeadingText__heading\">\n            <h2 class=\"blogHeadingText__headingItem\" data-blog-heading data-section-id=\"blogHeadingText-block_0b46a3e16634e98ff8ce880f38d87ab2\">\n                Jak pozytywna dyscyplina wp\u0142ywa na kszta\u0142towanie zdrowych postaw u nastolatk\u00f3w?             <\/h2>\n        <\/div>\n        <div class=\"blogHeadingText__content\">\n            <p><span style=\"font-weight: 300;\">Zdaniem ekspert\u00f3w ds. edukacji w Novakid, <\/span><a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/jak-nauczyc-dziecko-dyscypliny-sprawdz-praktyczne-porady\/\"><span style=\"font-weight: 300;\">pozytywna dyscyplina<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 300;\"> jest jednym z najskuteczniejszych sposob\u00f3w wp\u0142ywania na kszta\u0142towanie zdrowych postaw u nastolatk\u00f3w. To podej\u015bcie, kt\u00f3re skupia si\u0119 na pozytywnych aspektach wychowania i stawia na pierwszym miejscu budowanie zaufania i wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy rodzicami a dzie\u0107mi. Dzi\u0119ki pozytywnej dyscyplinie nastolatki ucz\u0105 si\u0119 rozwi\u0105zywa\u0107 problemy w spos\u00f3b konstruktywny, rozwijaj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci komunikacyjne i empatii.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Aby zapewni\u0107 swoim nastoletnim dzieciom dobry start w \u017cyciu doros\u0142ym, rodzice powinni przede wszystkim dba\u0107 o relacje z nimi, s\u0142ucha\u0107 ich i anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w ich \u017cycie. Wa\u017cne jest tak\u017ce, aby rozmawia\u0107 z dzie\u0107mi o ich planach i marzeniach oraz pomaga\u0107 im w realizacji ich cel\u00f3w. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce w okresie dojrzewania, niekt\u00f3re zachowania mog\u0105 by\u0107 wynikiem zmian hormonalnych, stresu i presji spo\u0142ecznej. Dlatego rodzice powinni by\u0107 cierpliwi i wspiera\u0107 swoje dzieci w trudnych momentach.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Wspieranie nastolatk\u00f3w powinno opiera\u0107 si\u0119 na koncentrowaniu si\u0119 na pozytywnych aspektach ich zachowania i pozytywnym wzmocnieniu. W takim podej\u015bciu nie traktuje si\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w jako czego\u015b, co wymaga kary, ale jako okazj\u0119 do nauczenia si\u0119 czego\u015b nowego i rozwoju. Zamiast karania, warto <\/span><a href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/zdrowe-nawyki-u-dzieci-jak-wyrabiac-dobre-nawyki\/\"><span style=\"font-weight: 300;\">skupi\u0107 si\u0119 na budowaniu dobrych nawyk\u00f3w<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 300;\"> i pozytywnych relacji z dzieckiem.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Wspieranie nastolatk\u00f3w oznacza r\u00f3wnie\u017c, \u017ce trzeba da\u0107 im wi\u0119cej swobody i autonomii. Zdaniem Iriny Mlodik, oczywi\u015bcie, \u017ce nasze dzieci nadal musz\u0105 przestrzega\u0107 okre\u015blonych zasad, ale pozwolenie im na samodzielne podejmowanie niekt\u00f3rych decyzji mo\u017ce pom\u00f3c w rozwijaniu ich samodzielno\u015bci i pewno\u015bci siebie.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">R\u00f3wnie wa\u017cne jest pokazywanie nastolatkom, \u017ce s\u0105 kochane i szanowane bez wzgl\u0119du na wszystko. \u015awiadomo\u015b\u0107 bycia akceptowanym i wspieranym, nawet gdy pope\u0142ni si\u0119 jakie\u015b b\u0142\u0119dy (a przecie\u017c ka\u017cdy z nas je pope\u0142nia), pomaga m\u0142odym ludziom w rozwoju pozytywnych postaw i dobrych nawyk\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mia\u0142y wp\u0142yw na ca\u0142e ich \u017cycie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Drodzy rodzice, najlepsze, co mo\u017cecie zrobi\u0107 dla swoich nastolatk\u00f3w, to budowanie z nimi zdrowych relacji opartych na szacunku, zaufaniu i wsp\u00f3\u0142pracy. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce pozytywna dyscyplina, s\u0142uchanie i anga\u017cowanie si\u0119 w \u017cycie dziecka, a tak\u017ce zrozumienie jego problem\u00f3w i cierpliwo\u015b\u0107 s\u0105 kluczowe dla zapewnienia prawie doros\u0142ym dzieciom dobrego startu w doros\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Czy ten wpis by\u0142 dla Ciebie warto\u015bciowy?\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 300;\">Daj nam zna\u0107 w komentarzu, jak radzisz sobie z okresem dojrzewania u nastolatk\u00f3w. Czy Twoje dziecko zawsze otrzymuje odpowiednio du\u017co wsparcia? Czy dajecie si\u0119 czasem ponie\u015b\u0107 emocjom, kt\u00f3re prowadz\u0105 do rodzinnej sprzeczki? Je\u017celi chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o okresie dojrzewania u nastolatk\u00f3w, napisz do nas z problemem &#8211; spr\u00f3bujemy Ci pom\u00f3c!<\/span><\/p>\n        <\/div>\n    <\/div>\n  <\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dojrzewanie dziecka &#8211; poznaj najcz\u0119stsze problemy nastolatk\u00f3w i sprawd\u017a jak rozmawia\u0107 z dzieckiem w okresie dojrzewania emocjonalnego.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":5129,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[69],"tags":[],"class_list":["post-4675","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wychowanie-dziecka"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Problemy nastolatk\u00f3w - jak rozmawia\u0107 w okresie dojrzewania?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dojrzewanie dziecka - poznaj najcz\u0119stsze problemy nastolatk\u00f3w i sprawd\u017a jak rozmawia\u0107 z dzieckiem w okresie dojrzewania emocjonalnego.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Problemy nastolatk\u00f3w - jak rozmawia\u0107 w okresie dojrzewania?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dojrzewanie dziecka - poznaj najcz\u0119stsze problemy nastolatk\u00f3w i sprawd\u017a jak rozmawia\u0107 z dzieckiem w okresie dojrzewania emocjonalnego.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Novakid\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-03-24T14:36:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-01-25T11:55:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/how-to-talk-to-a-teen-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"613\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Klaudia Malesi\u0144ska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Klaudia Malesi\u0144ska\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Problemy nastolatk\u00f3w - jak rozmawia\u0107 w okresie dojrzewania?","description":"Dojrzewanie dziecka - poznaj najcz\u0119stsze problemy nastolatk\u00f3w i sprawd\u017a jak rozmawia\u0107 z dzieckiem w okresie dojrzewania emocjonalnego.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Problemy nastolatk\u00f3w - jak rozmawia\u0107 w okresie dojrzewania?","og_description":"Dojrzewanie dziecka - poznaj najcz\u0119stsze problemy nastolatk\u00f3w i sprawd\u017a jak rozmawia\u0107 z dzieckiem w okresie dojrzewania emocjonalnego.","og_url":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/","og_site_name":"Novakid","article_published_time":"2023-03-24T14:36:15+00:00","article_modified_time":"2024-01-25T11:55:17+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":613,"url":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/how-to-talk-to-a-teen-1.png","type":"image\/png"}],"author":"Klaudia Malesi\u0144ska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Klaudia Malesi\u0144ska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/"},"author":{"name":"Klaudia Malesi\u0144ska","@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/#\/schema\/person\/81c8c1d5b9c3c7aca91f87961145c0b4"},"headline":"Jak rozmawia\u0107 z nastolatkiem w okresie dojrzewania? Psychologia m\u0142odzie\u017cy","datePublished":"2023-03-24T14:36:15+00:00","dateModified":"2024-01-25T11:55:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/"},"wordCount":11,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/how-to-talk-to-a-teen-1.png","articleSection":["Wychowanie dziecka"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/","url":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/","name":"Problemy nastolatk\u00f3w - jak rozmawia\u0107 w okresie dojrzewania?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/how-to-talk-to-a-teen-1.png","datePublished":"2023-03-24T14:36:15+00:00","dateModified":"2024-01-25T11:55:17+00:00","description":"Dojrzewanie dziecka - poznaj najcz\u0119stsze problemy nastolatk\u00f3w i sprawd\u017a jak rozmawia\u0107 z dzieckiem w okresie dojrzewania emocjonalnego.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/how-to-talk-to-a-teen-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/how-to-talk-to-a-teen-1.png","width":1024,"height":613},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/problemy-nastolatkow-jak-rozmawiac-w-okresie-dojrzewania\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.novakid.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jak rozmawia\u0107 z nastolatkiem w okresie dojrzewania? Psychologia m\u0142odzie\u017cy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/","name":"Novakid","description":"Novakid blog","publisher":{"@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/#organization","name":"Novakid","url":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/logo-novakid.svg","contentUrl":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/logo-novakid.svg","width":268,"height":71,"caption":"Novakid"},"image":{"@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/#\/schema\/person\/81c8c1d5b9c3c7aca91f87961145c0b4","name":"Klaudia Malesi\u0144ska","sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/in\/klaudia-malesiska-706519152\/"],"url":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/authors\/klaudia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4675","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4675"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4675\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9358,"href":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4675\/revisions\/9358"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4675"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4675"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.novakidschool.com\/pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4675"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}